Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-21T10:26:44Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''[[Prawo]] podziału''': ''Jeżeli powtarzająca się [[praca]] jakiejś jednostki lub zespołu zostanie podzielona w ten sposób, że każdą czynność składową oddzielimy i wykonywać będziemy seriami na określonym poziomie specjalizacji, to ogólny [[nakład]] pracy i środków wytwórczych zmniejszy się''<ref>Dołhasz M. (2009) s. 72</ref>. (autor: [[Adam Smith]])

'''Prawo podziału''' bezpośrednio odnosi się do korzyści, które jest się w stanie osiągnąć poprzez pojawieniu się wraz z jego zastosowaniem [[Specjalizacja|specjalizacji]]. Mianowicie [[specjalizacja]] jest to osiągnięcia dużych [[umiejętności]] w danej dziedzinie w małym wycinku pracy, do których mamy najlepsze [[predyspozycje]] Specjalizacja pomaga w dokładności wykonywania zadań. Przykładowo na uczelni, w urzędzie, teatrze czy banku każde stanowisko ma określoną osobę odpowiedzialną za daną specjalność. Podział ma uzasadnienia w zadaniach, które ma do spełnienia każda z tych organizacji oraz ich strukturą organizacyjnym. Co za tym idzie podział pracy i specjalizacja zostały uznane za siłę napędową [[Gospodarka|gospodarki]] przemysłowej. Dzięki ich zastosowaniu ograniczono [[koszty produkcji]], a także zauważono wzrost wydajności, a co za tym idzie stworzono produkcje masową dostępną dla dużej liczby klientów<ref>Czermiński A. (1996) s. 38</ref>

==TL;DR==
Prawo podziału i specjalizacja pracy przynoszą korzyści w postaci wzrostu wydajności i ograniczenia kosztów produkcji. Przykłady to produkcja szpilek z podziałem pracy oraz produkcja taśmowa wprowadzona przez Henry'ego Forda. Specjalizacja może jednak prowadzić do znużenia pracowników i obniżenia jakości pracy. Aby temu zapobiec, można zastosować rotację pracowników, wzbogacić stanowiska pracy i uwzględnić preferencje pracowników.

==Prawa nauki organizacji i zarządzania==
'''Prawa nauki organizacji i zarządzania''' były formułowane przed teoretyków jak i praktyków organizacji i zarządzania. Początkowo powstawały one w wyniku obserwacji i doświadczeń mających miejsce w przedsiębiorstwach i dominują w tych zasadach przykłady z tego obszaru aktywności człowieka. Wraz z rozwojem nauki powstały różne wytyczne dotyczące działania zorganizowanego. W praktyce pozwalają one na osiągnięcie określonych korzyści. Osoby zarządzające stosują je w praktyce np. poprzez wprowadzenie podziału pracy. Tego typu działania ugruntowano w nauce.

'''Do fundamentalnych praw nauki organizacji i zarządzania zaliczane są:'''
# '''Prawo podziału''' - podział pracy na serie i określenie poziomu specjalizacji przynosi korzyści,
# [[Prawo koncentracji]] - wykonywanie danej jednakowej czynności większym organem przynosi korzyści,
# [[Prawo wzrastającej produkcji]] - wzrost wydajności powoduje spadek kosztu jednostki,
# [[Prawo harmonii]]-[[dokładność]] doboru elementów przynosi korzyści,
# [[Reguła przekory]] - układ w stanie równowagi poddany czynnikom zawsze dąży do stanu równowagi wyjściowej,
# '''[[Zasada]] racjonalnego gospodarowania'''-zasada największej wydajności (jak najwięcej produkować) oraz zasada [[oszczędności]] składników (produkować jak najtaniej).<ref>Czermiński A. (1996) s. 38</ref>

<google>n</google>

==Pierwszy przykład zastosowania prawa podziału==
Z pierwszych zastosowań podziału pracy spotykamy się w pracy ''Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów'' przedstawionej przed Adama Smitha w 1776 r. Praca dotyczyła produkcji szpilek. [[Adam Smith]] tłumaczył: jeden robotnik wyciąga drut, drugi go prostuje, trzeci tnie, czwarty zaostrza, piąty szlifuje koniec, aby osadzić główkę. Pracując w ten sposób wyprodukowano 48000 szpilek w ciągu jednego dnia przy pracy zaledwie 10 osób. Gdyby natomiast każda osoba pracowała oddzielnie wytwarzałaby w najlepszym wypadku dwadzieścia szpilek dziennie. Korzyścią jaką przynosił podział pracy było też wyspecjalizowanie pracowników w danej dziedzinie przy czym osiągano wzrost wydajności. Jak zauważamy wzrost wydajności osiągnął 240-krotny wzrost przy podziale pracy.

Jak można się domyślać efekt ten został osiągnięty poprzez uzyskanie wprawy pracowników w wykonywanie określonego zakresu działania oraz eliminacje czasu na zmiany zdania, przemieszczanie się, zmianę narzędzi. Eliminacja bezproduktywnego czasu wpłynęła na skrócenia całkowitego czasu cyklu produkcji i na wzrost wydajności<ref>Dołhasz M. (2009). s. 74</ref>

==Przykład prawa podziału w praktyce przedsiębiorstw==
W praktyce przedsiębiorstw spotykamy się z praktycznym przejawem stosowania prawa podziału w produkcji. Stworzone zostały tzw. '''taśmy produkcyjne''' lub '''[[produkcja]] taśmowa'''. Jest to taka produkcja gdzie każdy robotnik pracuje przy taśmie i wykonuje daną kolejną czynność, na którą składa się montaż i obróbka wyrobu.

Pionierem w zastosowaniu produkcji taśmowej był [[Henry Ford]]. Zrewolucjonizował on [[przemysł]] samochodowy oraz wpłynął dzięki temu na organizacje produkcji przemysłowej. Jako pierwszemu udało mu się wyprodukować samochód, który był dostępny dla masowego klienta w cenie dwumiesięcznego wynagrodzenia. Dzięki produkcji taśmowej skrócił czas montażu z dwunastu i pół godziny do 93 minut co graniczyło niemal z cudem<ref>Dołhasz M. (2009). s. 74</ref>

==Korzyści płynące z zastosowania prawa podziału==
'''Przykładami korzyści z zastosowania prawa podziału:'''
* wykorzystanie surowców i materiałów w lepszy sposób - występuje mniej odpadów,
* [[jakość]] wyrobów staje się wyższa,
* [[nakłady]] w zakresie środków produkcji (narzędzia) zostają ograniczone,
* powierzchnia do wykonywania działania zostaje zmniejszona, co za tym idzie ograniczona zostaje energia,
* zmniejszone zostają [[koszty]] szkoleń pracowników,
* dostęp do potencjału ludzkiego.

==Korzyści płynące ze specjalizacji==
'''Korzyściami płynącymi ze specjalizacji są:'''
* wprawa pracowników w danych działaniach,
* krótszy czas przechodzenia z zadania do zadania,
* łatwość w opracowaniu narzędzi w wąskim określeniu zadania,
* mniejszy [[koszt]] szkoleń pracownika.

==Negatywne skutki wprowadzenie prawa podziału==
'''Przykładami negatywnych skutków wprowadzenia prawa podziału mogą być:'''
* wywołanie znużenia u pracowników przy wykonywaniu tych samych czynności przez większość czasu,
* brak zadowolenia i satysfakcji z wykonywanej pracy,
* wzrost absencji i obniżenia jakości pracy,
* powstawanie strat czasu przy przemieszczaniu podzespołu do dalszej obróbki.

==Przeciwdziałania negatywnym skutkom specjalizacji pracy==
'''Negatywne skutki powstające poprzez zastosowanie prawa podziału i specjalizację mogą być niwelowane poprzez:'''
* zastosowanie [[Rotacja na stanowiskach pracy|rotacji]] pracowników - pracownicy przechodzą systematycznie z jednego stanowiska na inne,
* wzbogacenie oraz rozszerzenia [[Stanowisko pracy|stanowiska pracy]],
* większa liczba zadań do przydzielenia,
* uwzględnienia preferencji pracownika i systemu pracy względem danego zadania,
* wprowadzenie zespołów roboczych czyli takich grup, które same będą projektować sposób realizacji danego zadania<ref>Dołhasz M. (2009). s. 75</ref>

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Reguła przekory]]}} — {{i5link|a=[[Karol Adamiecki]]}} — {{i5link|a=[[Tayloryzm]]}} — {{i5link|a=[[Wydajność]]}} — {{i5link|a=[[Produkcja potokowa]]}} — {{i5link|a=[[Zarządzanie naukowe]]}} — {{i5link|a=[[Podział pracy]]}} — {{i5link|a=[[Tomasz Bata]]}} — {{i5link|a=[[Postęp techniczny]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Banaszyk P. (2002), ''Podstawy organizacji i zarządzania'', Wyższa Szkoła Handlu i Rachunkowości, Poznań
* Bielski M. (1997), ''Organizacje. Istota, struktury, procesy'', Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź
* Czermiński A. (1996), ''Wybrane zagadnienia z organizacji i zarządzania'', Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu w Gdyni, Gdynia
* Dołhasz M. (2009), ''Podstawy zarządzania'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Griffin R. (2017), ''Podstawy zarządzania organizacją'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Karna W. (2009), ''Zmiany w strukturze organizacyjnej jako instrument usprawniający zarządzanie w publicznych instytucjach kultury'', Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin
* Wytrążek W. (2011), ''[https://pracownik.kul.pl/files/11992/public/Podstawowe_pojecia_TOZ_w_org_publ.pdf Podstawowe pojęcia teorii organizacji i zarządzania w instytucjach publicznych]'', Katedra Administracyjnego Prawa Gospodarczego KUL, Lublin
</noautolinks>
{{a|Agata Swacha, Klaudia Budkowska}}

[[Kategoria:Podstawy zarządzania]]

{{#metamaster:description|Specjalizacja i podział pracy to klucz do wzrostu wydajności i ograniczenia kosztów produkcji. Dowiedz się więcej o korzyściach wynikających z prawa podziału.}}

Prawo podziału - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links