https://mfiles.pl/pl/index.php?action=history&feed=atom&title=Podejmowanie_decyzjiPodejmowanie decyzji - Historia wersji2026-06-17T07:55:44ZHistoria wersji tej strony wikiMediaWiki 1.39.4https://mfiles.pl/pl/index.php?title=Podejmowanie_decyzji&diff=214480&oldid=prevZybex: cleanup bibliografii i rotten links2024-01-21T11:22:09Z<p>cleanup bibliografii i rotten links</p>
<p><b>Nowa strona</b></p><div>'''Podejmowanie decyzji''' stanowi proceduralno-technologiczną cechę procesu zarządzania o wielorakich uwarunkowaniach ekonomicznych i psychosocjologicznych. Podejmowanie decyzji można rozpatrywać w dwóch znaczeniach (J. Targalski 1986, s. 194).<br />
<br />
W szerokim znaczeniu jest to złożony [[proces]], na który składają się: rejestracja i [[ocena]] informacji, [[identyfikacja]] problemu decyzyjnego i zastosowanie przyjętego kryterium wyboru, określenie i wydanie decyzji (zadania decyzyjnego) oraz rejestracja informacji o jej wykonaniu.<br />
<br />
W drugim - wąskim znaczeniu - podejmowanie decyzji jest tylko jednym z etapów procesu decyzyjnego i oznacza świadomy akt woli decydenta dokonującego nielosowego wyboru jednego, ze zbioru możliwych [[wariant]]ów rozwiązania problemu decyzyjnego ([[warianty]] te oczywiście muszą być wcześniej zidentyfikowane lub zaprojektowane).<br />
<br />
==TL;DR==<br />
Artykuł omawia proces podejmowania decyzji w zarządzaniu. Podejmowanie decyzji może być rozpatrywane w dwóch znaczeniach: w szerokim i wąskim. Model systemowy procesu podejmowania decyzji przedstawia role danych i obserwacji w tym procesie. Istnieje wiele modeli podejmowania decyzji, takich jak model racjonalny, model proceduralny czy model intuicyjny. Proces podejmowania decyzji składa się z etapów takich jak identyfikacja sytuacji decyzyjnej czy ocena wariantów decyzji. Decyzje można klasyfikować na różne sposoby, na przykład ze względu na strukturę, źródło inicjowania problemów czy ilość informacji.<br />
<br />
==Model systemowy==<br />
Teoretyczny - systemowy - [[model]] procesu podejmowania decyzji został zaprezentowany na poniższym rysunku. Zauważalna w tym modelu jest rola danych i obserwacji w procesie podejmowania decyzji. mimo że model ten nie odnosi się bezpośrednio do decyzji kierowniczych na szczeblu zarządzania strategicznego, to przebiegi procesów i danych odzwierciedlają również przebiegi dla tej kategorii decyzji.<br />
<center>[[Grafika:Model procesu podejmowania decyzji.gif]]<br />
'''Rys. Model procesu podejmowania decyzji'''<br />
<br />
Źródło: (B.Wawrzyniak 1980, s. 34)</center><br />
<br />
<google>n</google><br />
<br />
==Inne modele podejmowania decyzji==<br />
Decydent, aby ułatwić sobie podjęcie decyzji korzysta z jednego z modeli podejmowania decyzji, zależy on głównie od jego sytuacji decyzyjnej. Celem jest maksymalizacja efektu podjętej decyzji. [[Modele]] podejmowania decyzji m.in, to:<br />
* model racjonalny,<br />
* model proceduralny,<br />
* model kompromisowy,<br />
* model intuicyjny,<br />
* model wizjonerski (E. Kowalczyk, G. Roszyk-Kowalska 2016, s. 59)<br />
<br />
==Etapy procesu podejmowania decyzji==<br />
Proces podejmowania decyzji składa się z następujących etapów:<br />
* identyfikacji sytuacji decyzyjnej,<br />
* identyfikacji i zaprojektowania wariantów decyzji,<br />
* oceny zaprojektowanych wariantów i wyboru wariantu racjonalnego,<br />
* stworzenia warunków realizacji decyzji,<br />
* kontroli efektów podjętej decyzji.<br />
Każdy z tych etapów wymaga zaspokojenia specyficznych potrzeb informacyjnych, a ciągły dopływ odpowiedniej informacji jest możliwy jedynie przy sprawnie działającym systemie informacyjnym.<br />
<br />
Wg. Kowalczyk i Roszyk-Kowalskiej najprostsza forma podejmowania decyzji to 3 etapy:<br />
* etap pierwszy - rozpoznanie problemu, czyli określenie przyczyn, skutków oraz prawdopodobnych rozwiązań,<br />
* etap drugi- [[projektowanie]] decyzji, czyli opracowanie wariantów optymalnego rozwiązania,<br />
* etap trzeci - wybór ostatecznej decyzji, czyli wybór najlepszego z wariantów zgodnego z ustalonymi wcześniej kryteriami (E. Kowalczyk, G. Roszyk-Kowalska 2016, s. 56)<br />
<br />
==Klasyfikacja decyzji==<br />
[[Klasyfikacja]] decyzji stanowi istotny element rozpoznania problemów decyzyjnych. Dokonanie klasyfikacji decyzji jest niezwykle trudne z powodu ich ogromnej ilości oraz różnorodności.<br />
<br />
Wyróżnić można następujące główne rodzaje podejmowanych decyzji:<br />
* [[Decyzje strategiczne]]<br />
* [[Decyzje taktyczne]]<br />
* [[Decyzje operacyjne]]<br />
<br />
Ze względu na strukturę i powtarzalność decyzji można je podzielić na:<br />
* decyzje zaprogramowane - posiada kompletną strukturę lub powtarza się z pewną częstotliwością (albo jedno i drugie)<br />
* decyzje niezaprogramowane - mają niezbyt wyraźną strukturę, podejmowane są znacznie rzadziej niż decyzje zaprogramowane<br />
Według kryterium źródeł inicjowania problemów decyzyjnych decyzje dzielimy na:<br />
* decyzje inicjowane przez jednostki nadrzędne<br />
* decyzje inicjowane przez kierownika<br />
* decyzje inicjowane przez podwładnych<br />
Klasyfikując decyzje według przyczyn powstawania problemów możemy wyróżnić:<br />
* decyzje regulacyjne<br />
* decyzje sterujące<br />
* decyzje innowacyjne<br />
Ze względu na ilość informacji i warunki w jakich podejmujemy decyzje wyróżniamy:<br />
* decyzje podejmowane w warunkach pewności<br />
* decyzje podejmowane w warunkach ryzyka<br />
* decyzje podejmowane w warunkach niepewności<br />
Zgodnie z kryterium kwantyfikacji decyzje dzieli się na:<br />
* decyzje możliwe do skwantyfikowania<br />
* decyzje trudne lub niemożliwe do skwantyfikowania<br />
Sugerując się wariantami wyboru możemy wyróżnić:<br />
* decyzje zamknięte (problemy oceny)<br />
* decyzje otwarte (problemy poszukiwawcze i rozwojowe)<br />
Ze względu na uczestnictwo w podejmowaniu decyzji można podzielić decyzje na:<br />
* decyzje indywidualne, czyli podejmowane jednoosobowo<br />
* decyzje indywidualne ze zbiorowym rozpoznaniem<br />
* decyzje zbiorowe (kolektywne)<br />
Biorąc pod uwagę [[funkcje zarządzania]] możemy wyróżnić:<br />
* decyzje planistyczne<br />
* decyzje organizatorskie<br />
* decyzje koordynacyjne<br />
* decyzje rozkazodawcze<br />
* decyzje kontrolne<br />
Według funkcji kierowniczych wyróżniamy:<br />
* decyzje kierownicze<br />
* decyzje niekierownicze<br />
Ze względu na wagę problemu decyzje dzielimy na:<br />
* decyzje kluczowe<br />
* decyzje standardowe<br />
* decyzje marginalne<br />
Sugerując się horyzontem czasowym:<br />
* decyzje krótkookresowe<br />
* decyzje średniookresowe<br />
* decyzje długookresowe<br />
* decyzje perspektywiczne<br />
<br />
{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Modele procesów decyzyjnych]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Tablica decyzyjna]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Funkcje informacji]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Wpływ informacji na proces decyzyjny]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Warunki podejmowania decyzji]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Diagram procesu]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Decydent]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Przetwarzanie informacji]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Metodyka badania potrzeb informacyjnych]]}} }}<br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<noautolinks><br />
* Bellman R., Zadeh L. (1970), ''[https://www.dca.fee.unicamp.br/~gomide/courses/CT820/artigos/DecisionMakingFuzzyEnvironmentBellmanZadeh1970.pdf Decision-making in a fuzzy environment]'', Management science, 17(4), B-141<br />
* Dąbrowski A., Schumann A., Woleński J. (2015), ''Podejmowanie decyzji: pojęcia, teorie, kontrowersje'', Copernicus Center Press, Kraków<br />
* Griffin R. (2017), ''Podstawy zarządzania organizacją'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa<br />
* Janis I., Mann L. (1977), ''Decision making: A psychological analysis of conflict, choice, and commitment'', Free Pres<br />
* Kowalczyk E., Roszyk-Kowalska G. (2016), ''Człowiek w organizacji XXI wieku. Wyzwania dla współczesnego zarządzania'', Studenckie Koło Naukowe Psychologii Biznesu, Poznań<br />
* Markowski E. (2012), ''[https://wsp.pl/file/1057_326818291.pdf Intuicja jako czynnik wspomagający proces podejmowania decyzji w warunkach ekstremalnych]'', Zarządzanie kapitałem intelektualnym w organizacji inteligentnej, Wyższa Szkoła Promocji, Warszawa<br />
* Newell A., Simon H. (1972), ''Human problem solving'', Vol. 104, No. 9. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall<br />
* Plous S. (1993), ''The psychology of judgment and decision making'', Mcgraw-Hill Book Company<br />
* Rebizant W. (2012), ''[https://www.dbc.wroc.pl/dlibra/doccontent?id=16783 Metody Podejmowania Decyzji]'', Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław<br />
* Simon H. (1978), ''Information-processing theory of human problem solving. Handbook of learning and cognitive processes'', nr 5<br />
* Stabryła A., Trzcieniecki J. (red.) (1982), ''Organizacja i zarządzanie. Zarys problematyki'', Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków<br />
* Stabryła A., Trzcieniecki J. (red.) (1986), ''Organizacja i zarządzanie. Zarys problematyki'', Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków<br />
* Stoner J., Wankel C. (1992), ''Kierowanie'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa<br />
* Wawrzyniak B. (1980), ''Decyzje kierownicze w teorii i praktyce zarządzania'', PWE, Warszawa<br />
* Woźniak K. (2005), ''System informacji menedżerskiej jako instrument zarządzania strategicznego w firmie'', praca doktorska, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków<br />
</noautolinks><br />
<br />
{{a|[[Krzysztof Woźniak]], Katarzyna Sordyl, Pola Maj}}<br />
[[Kategoria:Podejmowanie decyzji]]<br />
[[en:Decision making]]<br />
<br />
{{#metamaster:description|Podejmowanie decyzji to proces zarządzania, który obejmuje rejestrację informacji, ocenę, identyfikację problemu i wybór kryterium, a także wydanie decyzji. Dowiedz się więcej na ten temat.}}</div>Zybex