Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-03T20:08:15Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

Nakład to celowe zużycie [[czynnik produkcji|czynników produkcji]] w danym [[proces produkcyjny|procesie produkcyjnym]], w związku z prowadzoną działalnością przedsiębiorstwa. Dotyczą one całego podmiotu gospodarczego. Nakłady mogą być wyrażone w jednostkach naturalnych, co sprawia, że nie podlegają agregacji, a także pieniężnych, o czym za chwilę.

==TL;DR==
Nakład to zużycie czynników produkcji w procesie produkcyjnym przedsiębiorstwa. Może być wyrażony w jednostkach naturalnych lub pieniężnych. Nakłady dzielą się m.in. ze względu na czas zużycia, przeznaczenie i rodzaj. Dużą grupę stanowią nakłady na innowacje. Nakład przekształca się w koszt, gdy powstaje efekt użyteczny. Nakład jest szerszym pojęciem niż koszt. Powstawanie nakładów związane jest z ponoszeniem wydatków, ale nie każdy wydatek jest równoznaczny z nakładem. Nakłady są zmiennymi w długim okresie. Funkcja produkcji pokazuje maksymalną produkcję, jaką można otrzymać z danych nakładów. Nakłady mogą być wykorzystywane w stałych proporcjach lub jako substytuty.

==Podział nakładów==
* ze względu na ''czas zużycia'':
# bieżące - zużywane w przyjętej jednostce czasu (np. 1 [[cykl produkcyjny]], 1 rok)
# inwestycyjne - zużywane i przynoszące efekty produkcyjne po upływie dłuższego czasu
* ze względu na ''przeznaczenie'':
# kapitałowe - nakłady o wysokiej wartości przeznaczane na zakup lub ulepszenie składnika [[aktywa trwałe|majątku trwałego]] (grunty i budynki, maszyny i urządzenia, [[inwestycje]] w spółki zależne)
# na środki trwałe - głównie inwestycje w przemyśle i budownictwie

Inwestycje kapitałowe brutto odpowiadają całej sumie inwestycji w danym okresie, natomiast inwestycje netto zawierają przewidywane zmniejszenie wartości [[kapitał]]u.
* ze względu na ''rodzaj'':
# materiałowe (zużycie materiałów w m, szt, kg)
# środków pracy ([[czas pracy]] maszyn w maszynogodzinach)
# pracy żywej (wyrażone w roboczogodzinach)
# pieniężne (zużycie zasobów majątkowych ujmowanych w jednostkach pieniężnych)

<google>n</google>

===Nakłady na innowacje===
Dużą grupę stanowią nakłady na [[innowacje]]. Możemy do nich zaliczyć:
* [[prace rozwojowe|prace badawcze i rozwojowe]] (B+R) związane z opracowywaniem nowych i ulepszonych [[produkt]]ów (innowacji produktowych) i [[proces]]ów (innowacji procesowych), wykonane przez własne zaplecze rozwojowe (tzw. nakłady wewnętrzne) lub nabyte od innych jednostek (tzw. nakłady zewnętrzne),
* zakup gotowej [[technologia|technologii]] w postaci dokumentacji i praw ([[licencja|licencji]], [[patent|praw patentowych]], ujawnień [[know-how]] itp.),
* oprogramowanie [koszty zakupu, opracowania (doskonalenia) i [[proces adaptacji|adaptacji]] (aktualizacji)],
* zakup i montaż maszyn i urządzeń oraz budowę, rozbudowę i modernizację budynków służących wdrażaniu [[innowacja|innowacji]],
* [[szkolenie personelu]] związane z działalnością innowacyjną, począwszy od etapu projektowania aż do fazy marketingu;
* obejmują one zarówno nakłady na nabycie zewnętrznych usług szkoleniowych, jak i nakłady na szkolenie wewnątrzzakładowe, mogą to być np. koszty kształcenia personelu w zakresie obsługi komputerów związanych z wprowadzanymi innowacjami itp.,
* [[marketing]] dotyczący nowych i ulepszonych produktów, czyli wydatki na wstępne [[badania rynku]], testy rynkowe, przystosowanie produktów do wymogów różnych rynków, reklamę, itp., z wyłączeniem nakładów na organizację sieci dystrybucyjnych dla nowych produktów,
* pozostałe przygotowania do wprowadzenia innowacji technicznych, obejmujące w szczególności opracowywanie procedur (w tym kontroli jakości), norm, dokumentacji technicznej (specyfikacji), łącznie z testami końcowymi.

==Nakład a koszt==
Tak, jak zostało wcześniej wspomniane, nakład może być wyrażony w jednostkach pieniężnych. Istnieją nakłady, których naturalnym miernikiem jest [[pieniądz]], więc od razu można je nazwać kosztami. Są to np.:
* podatki kosztowe
* składki ubezpieczeń społecznych
* ubezpieczenia majątku

Nakład przekształca się w koszt także wtedy, gdy w wyniku zużycia nakładu powstanie efekt użyteczny, czyli [[produkt]] spełniający określone warunki (posiadający [[wartość]] użytkową dla nabywcy). Koszt ten stanowi miarę wartości produktu. Możemy tu mówić o wycenie produktu. Jeżeli w danych warunkach techniczno-organizacyjnych zużycie przekroczy niezbędny poziom, staje się [[strata|stratą]], którą trzeba będzie pokryć.

Kosztem jest tylko ta część nakładu, która celowo została poniesiona na konkretną działalność gospodarczą.

Możemy zatem stwierdzić, że nakład jest szerszym pojęciem niż koszt.

==Nakład a wydatek==
Powstawanie nakładów jest uwarunkowane ponoszeniem wydatków pieniężnych przez jednostkę gospodarczą. Co do zasady:
* nie każdy [[wydatek]] jest równoznaczny z nakładem
* nie każdy nakład wymaga poniesienia wydatku
* nakłady będące odpowiednikiem poniesionych wydatków pieniężnych w krótkim okresie nie są jednakowe zarówno pod względem kwoty jak i czasu; im przedział czasowy jest dłuższy, tym różnice między nakładami, kosztami i wydatkami podmiotu są mniejsze

Z definicji, w długim okresie wszystkie nakłady są zmienne.

==Funkcja produkcji==
Analizując pojęcie nakładów, można je trochę poszerzyć i odnieść się także do [[funkcja produkcji|funkcji produkcji]]. Pokazuje ona maksymalną wielkość [[produkcja|produkcji]], jaką można otrzymać z danych nakładów.

Nakłady mogą być wykorzystywane w stałych proporcjach lub mogą być względem siebie [[substytut|substytucyjne]]. W drugiej sytuacji, zgodnie z zasadą maksymalizacji [[zysk]]u, należy użyć najtańszej kombinacji nakładów w celu uzyskania określonej wielkości produkcji.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Koszty działalności gospodarczej]]}} — {{i5link|a=[[Koszty]]}} — {{i5link|a=[[Koszt a wydatek]]}} — {{i5link|a=[[Koszt]]}} — {{i5link|a=[[Zysk]]}} — {{i5link|a=[[Środki trwałe]]}} — {{i5link|a=[[Koszty zakończonych prac rozwojowych]]}} — {{i5link|a=[[Rzeczowe aktywa trwałe]]}} — {{i5link|a=[[Dekapitalizacja]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Dobija D., Kucharczyk M. (2014), ''Rachunkowość zarządcza. Analiza i interpretacja'', Wolters Kluwer, Warszawa
* Kiziukiewicz T. (red.) (2012), ''Rachunkowość zarządcza'', Ekspert, Wrocław
* Kocira S., Malaga-Toboła U. (2012), ''[https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.baztech-article-BAR0-0066-0039 Zasoby i nakłady pracy ludzkiej w gospodarstwach o różnym kierunku produkcji]'', Problemy Inżynierii Rolniczej, 20
* Pawlik A. (2010), ''Słownik wiedzy ekonomicznej'', Wydawnictwo Uniwersytetu J. Kochanowskiego, Kielce
* Rawski W. (red.) (2011), ''Encyklopedia popularna PWN'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Wójcicki Z., Kurek J. (2011), ''[https://bibliotekanauki.pl/articles/239460 Nakłady inwestycyjne w rozwojowych gospodarstwach rodzinnych]''. Problemy Inżynierii Rolniczej, nr 19
</noautolinks>

{{a|Edyta Gwóźdź, Gabriela Wróbel}}
[[Kategoria:Rachunkowość]]

{{#metamaster:description|Nakłady to celowe zużycie czynników produkcji w procesie produkcyjnym. Dowiedz się więcej w naszej encyklopedii.}}

Nakłady - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links