Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-09T22:50:21Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Nadzór korporacyjny''' (ang. Corporate Governance) - [[system]] kontroli oraz nadzoru nad korporacją, na który składa się zestaw mechanizmów kontrolnych i motywacyjnych, które są realizowane przez hierarchie organizacyjne, rynki, instytucje, przepisy prawne i praktykę gospodarczą.
Celem nadzoru korporacyjnego jest zwiększenie efektywności funkcjonowania spółki za pomocą kreowania warunków współpracy różnych grup interesów zaangażowanych w jej [[działanie]]. (M. Aluchna 2015, s. 9)

==TL;DR==
Nadzór korporacyjny jest systemem kontroli i nadzoru nad korporacją mającym na celu zwiększenie jej efektywności. Tematyka nadzoru korporacyjnego pojawiała się już w XVIII wieku, a ostatnio zyskała na popularności w wyniku bankructw takich firm jak Enron i Worldcom. Istotą nadzoru korporacyjnego jest utrzymanie konkurencyjności i wartości przedsiębiorstwa. Problematyka nadzoru korporacyjnego koncentruje się na równowadze interesów różnych grup inwestorów i motywowaniu pracowników. Istnieją różne modele nadzoru korporacyjnego, w tym anglosaski, germański, łaciński i japoński.

==Geneza nadzoru korporacyjnego==
Pojęcie nadzoru korporacyjnego jako pierwszy wprowadził [[Adam Smith]] w swym dziele: The Wealth od Nations w roku 1776. Tematyka ta jednak nie spotkała się z zainteresowaniem, gdyż w tamtych czasach problem rozdziału własności i zarządzania nie występował.
Ponowne pojawienie się pojęcia nadzoru korporacyjnego to lata 30. XX wieku, kiedy A. Merle i G. Means w swej książce rozpatrywali zagadnienia związane z rozdziałem własności i zarządzania i konsekwencje, jakie mogą z tego wyniknąć.

Dalsze rozważania nad tym tematem zostały przerwane na skutek wybuchu kolejnych wojen tak, że tematyką tą zajęto się ponownie dopiero w latach 70. ubiegłego wieku.
W opublikowanej pracy, M. L. Mace'a dowodził, że członkowie [[rada nadzorcza|rad nadzorczych]] nie koncentrują się w sposób wystarczający na swoich obowiązkach i nadzór przez nich sprawowany nie jest efektywny.

Ostatnie lata to okres intensywnej analizy problemów związanych z nadzorem korporacyjnym, który stał się niezwykle popularny na skutek spektakularnych bankructw przedsiębiorstw uważanych za "niezatapialne" Ekronu i Worldcomu.

<google>n</google>

==Istota nadzoru korporacyjnego==
Nadzór korporacyjny powinien być skoncentrowany na utrzymaniu jak najwyższego poziomu konkurencyjności korporacji. Powinien być gwarantem takiego sposobu zarządzania przedsiębiorstwem, które zapewni wzrost jego wartości, a także doprowadzi do sytuacji, gdy będzie ono atrakcyjne pod względem inwestycyjnym dla potencjalnych inwestorów.

==Problematyka nadzoru korporacyjnego==
Współcześnie problematyka nadzoru korporacyjnego koncentruje się przede wszystkim na poszukiwaniu równowagi pomiędzy interesami różnego typu [[inwestor]]ów oraz kwestią akcjonariuszy dominujących (w Europie), a także motywowaniu pracowników, których [[wiedza]] stanowi główną [[wartość]] przedsiębiorstwa (w Stanach Zjednoczonych).

==Struktura Corporate Governance==
'''Mechanizmy nadzorcze i mechanizmy kontrolne:'''
* Wewnętrzne: [[monitoring]], struktura własności, powiązania kapitałowe, [[rada nadzorcza]], kredytodawca, pracownicy
* Zewnętrzne: [[rynek]] kapitałowy, rynek kontroli korporacji, rynek produktu, rynek długu, rynek talentów managerskich, regulacyjna rola państwa, praktyka gospodarcza, [[polityka]] informacyjna, media

'''Mechanizmy motywacyjne:''' [[wynagrodzenie]] managerskie, programy motywacyjne ([[opcje]] na [[akcje]], akcje z ograniczonym prawem sprzedaży, LTIP (long term incentive programs), płatności odroczone (M. Aluchna 2015, s. 23-24)

==Nadzór korporacyjny a teoria agencji==
[[Teoria agencji]] jest zagadnieniem, które wykorzystywane jest do analizy relacji pomiędzy dwoma podmiotami: suwerenem i jego agentem. Główny nacisk kieruje się tu na [[koszty]] rozwiązywania konfliktów dotyczących sprzecznych celów obu podmiotów. Otóż dla menedżera celem głównym jest wysokie wynagrodzenie i stabilna [[pozycja]] w przedsiębiorstwie, dla akcjonariusza celem jest maksymalizacja wartości przedsiębiorstwa i [[dywidenda]]. [[Cele]] te realizowane są przez różne posunięcia i decyzje, które niekoniecznie muszą być akceptowane przez właścicieli [[kapitał]]u (np. w sytuacji, gdy wysokość wynagrodzenia zarządu jest uzależniona bezpośrednio od krótkoterminowych [[zysk]]ów przedsiębiorstwa, kadra zarządzająca może dokonywać transakcji o wysokim ryzyku, które nie są akceptowalne przez akcjonariuszy).

Podstawowym więc elementem, który analizuje się w teorii agencji jest [[kontrakt]], którego treść zawiera [[zakres]] praw i obowiązków oraz zakres odpowiedzialności zarządu za sytuację przedsiębiorstwa. Kontrakt taki pozwala na [[zabezpieczenie]] (ale tylko w pewnym stopniu, gdyż nie jesteśmy w stanie przewidzieć wszystkich przyszłych zdarzeń) interesów właścicieli kapitału.

==Modele nadzoru korporacyjnego==
W zależności od specyfiki danego kraju, czynników kulturowych, prawnych i instytucjonalnych można wyróżnić cztery główne [[modele]] nadzoru korporacyjnego:

'''[[Model]] anglosaski''' popularny jest w takich krajach jak: Wielka Brytania, Stany Zjednoczone, Nowa Zelandia czy Australia. Zorientowany na maksymalizację korzyści dla akcjonariuszy.
Nadzór jednostopniowy - Rada Dyrektorów składa się z dyrektorów: wewnętrznych (managerowie wysokiego szczebla) i zewnętrznych (reprezentanci akcjonariuszy). Model oparty na relacjach pomiędzy radą dyrektorów, a akcjonariuszami. Komitety do spraw audytu, wynagrodzeń menedżerów, finansów oraz wykonawczy realizują zadania firmy.
Komitet audytu kierowany jest przez zewnętrznych niezależnych dyrektorów, dzięki czemu pozycja kierownictwa wyższego szczebla w zakresie ustalenia obrad rady jak i dostępu do informacji jest niewielka.

'''Model germański''' bazuje na bankach, które dostarczają kapitał oraz na inwestorach i pracownikach. Nadzór dwustopniowy.
Rada nadzorcza monitoruje i nadzoruje działalność zarządu, a także akceptuje raporty przygotowywane przez zarząd.

'''Model łaciński''' zawiera cechy modelu anglosaskiego, jak i germańskiego. Większość w radzie stanowią akcjonariusze i to oni mają największy wpływ na decyzje takie jak mianowanie czy [[odwołanie]] rady dyrektorów. [[Własność]] akcji jest silnie skoncentrowana. W strukturach własności przeważa własność rodzinna. Występuje w takich krajach jak Hiszpania, Francja, Belgia, Włochy.

'''Model japoński''', w którym priorytety korporacji mają większą wartość niż interesy właścicieli. Działania firmy ukierunkowane są na długofalowy [[rozwój]] korporacji oraz zapewnienie silnej pozycji konkurencyjnej.
Nadzór jednostopniowy: [[rada dyrektorów]] wybierana spośród menedżerów wyższego stopnia lub byłych pracowników. Do zadań rady należy określanie celów strategicznych, zatrudnianie władzy wykonawczej i jej [[kontrola]]. Popularny system Keiretsu, który polega na współpracy dostawców i nabywców. Tworzą oni mocną sieć powiązań kapitałowych za pomocą akcji krzyżowych (M. Jerzemowska, A. Golec, A. Zamojska 2015, s. 123)

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Keiretsu]]}} — {{i5link|a=[[Behawioralna teoria przedsiębiorstwa]]}} — {{i5link|a=[[Interesariusze]]}} — {{i5link|a=[[Paradygmaty zarządzania]]}} — {{i5link|a=[[Czebol]]}} — {{i5link|a=[[Anglosaski model nadzoru korporacyjnego]]}} — {{i5link|a=[[Przedsiębiorstwo globalne]]}} — {{i5link|a=[[Zarząd]]}} — {{i5link|a=[[Kategoryzacja czynników ryzyka]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Aluchna M. (2015), ''Własność a corporate governance'', Wydawnictwo Poltext, Warszawa
* Chyłek M. (2010), ''Nadzór korporacyjny w świetle społecznej odpowiedzialności biznesu'', Zeszyty Naukowe uniwersytetu przyrodniczo-humanistycznego w Sieldcach, nr 87
* Jerzemowska M. (2002), ''Nadzór korporacyjny'', PWE, Warszawa
* Jerzemowska M., Golec A., Zamojska A. (2015), ''Corporate Governance, BRIC i Polska na tle krajów rozwiniętych'', Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk
* Koładkiewicz I. (1999), ''Nadzór korporacyjny. Perspektywa międzynarodowa'', Poltex, Warszawa
* Stępień M. (2016), ''[https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.cejsh-d7957bd1-2b97-4eb4-950f-c9db36f42af5/c/19.pdf Nadzór korporacyjny - perspektywa międzynarodowa]'', Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, nr 271
* Urbanek P. (2012), ''Nadzór korporacyjny a stabilność sektora finansowego'', Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź
* Walczak W. (2012), ''[https://spolki.siecobywatelska.pl/wp-content/uploads/2015/01/Nadzor_korporacyjny_w_spolkach_z_udzialem_kapitalowym_samorzadu_terytorialnego-libre.pdf Nadzór korporacyjny w spółkach z udziałem kapitałowym samorządu terytorialnego]'', Współczesne zarządzanie 3
* Zalega K. (2003), ''Systemy Corporate Governance a efektywność zarządzania spółką giełdową'', Wydawnictwo SGH, Warszawa
</noautolinks>

[[Kategoria:Finansowanie biznesu]]
{{a|Agnieszka Bąk, Oskar Omiotek}}
[[en:Corporate Governance]]

{{#metamaster:description|Nadzór korporacyjny - system kontroli i nadzoru nad korporacją, mający na celu zwiększenie efektywności spółki.}}

Nadzór korporacyjny - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links