Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2023-12-01T18:25:10Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

[[Organizacja]] stanowi całość złożoną z różnorodnych części, z których każda operuje własnymi zasadami i procedurami. Te z kolei determinują konkretne zachowania. Analogicznie, relacje pomiędzy poszczególnymi częściami organizacji, również są regulowane przez określone procedury i reguły. Naczelne kierownictwo stanowi zwieńczenie wszystkich części organizacji.

==TL;DR==
Model organizacyjny to schemat lub układ, który składa się z różnych elementów organizacji, takich jak ludzie, zadania, technologia i struktura. Są one powiązane i powinny poprawnie funkcjonować, aby organizacja działała prawidłowo. Istnieje wiele rodzajów modeli organizacyjnych, takich jak model Hatcha, model Leavitta i model Krzyżanowskiego. Wady modelu organizacyjnego to niska innowacyjność, słaba zdolność do reagowania na zmiany i nieefektywne procedury, a zalety to procesualny charakter decyzji i znaczenie procesu decyzyjnego dla podjęcia ostatecznych decyzji.

==Czym jest model?==
[[Model]] jest pewnego rodzaju schematem, bądź układem, składającym się z różnych składników, elementów, które są najistotniejsze, aby rozwiązywać określony problem lub poszukiwać optymalnego rozwiązania. W ujęciu do organizacji, przykładowymi elementami składającymi się na [[przedsiębiorstwo]] są np.: ludzie, zadania, [[technologia]], struktura itp. Od razu można zauważyć bardzo istotną rzecz, a mianowicie, że są to składniki organizacji, które są ze sobą powiązane (każde z każdym). Pomijając jeden człon, wprowadzając w nim nowe zmiany, bądź też go naruszając, w danym modelu mogą zaistnieć komplikację, błędy, nieporozumienia, ale również pozytywne skutki, chociażby rozszerzanie, udoskonalanie pozostałych aspektów. Aby cały układ przebiegał prawidłowo, każdy z elementów powinien poprawnie funkcjonować.

==Struktura modelu organizacyjnego==
Poszczególne części organizacji traktowane są jako jej fragmenty. Zadaniem naczelnego kierownictwa jest wyznaczanie [[cel]]ów tym częściom. Niezależnie od tego, z uwagi na brak identyfikacji z narzuconymi celami, poszczególne części organizacji realizują także swoje [[cele]] wewnętrzne.

Za pomocą procedur i schematów upraszczane są złożone sytuacje, z którymi spotykają się poszczególne części organizacji. Pozwala to na łatwą interpretację oraz odniesienie do sytuacji, z którymi dana część organizacji miała wcześniej styczność. Zastosowanie procedur prowadzi do wyboru pierwszego satysfakcjonującego rozwiązania. Rozwiązanie to ma na celu zaspokojenie potrzeb naczelnego kierownictwa lub otoczenia [[przedsiębiorstwo|przedsiębiorstwa]]. Części organizacji nie przeprowadzają analizy możliwych do wdrożenia rozwiązań, nie dokonują zatem wyboru optymalnego rozwiązania.
Taka [[procedura]] postępowania wpływa w istotny sposób na reagowanie organizacji na zmiany. [[Zmiana]] bowiem, jest traktowana jako trudny do opanowania problem. Wynika to z uproszczeń przyjmowanych w toku [[proces]]ów decyzyjnych co z kolei może przekładać się na nadmierne redukowanie kwestii do problemów wcześniej napotkanych i rozwiązanych. W dłuższym okresie może to prowadzić do oderwania organizacji od jej otoczenia.

Zmiany w organizacji następują zatem bardzo powoli. Zachowawcze stosowanie wdrożonych rozwiązań ograniczenia [[innowacyjność]] i może zwiększać [[koszty]] działalności przedsiębiorstwa.

<google>n</google>

==Rodzaje modeli organizacyjnych==
W zarządzaniu można spotkać wiele rodzajów modeli organizacji. Każdy z nich różni się poszczególnymi elementami lub sposobem zarządzania. Są to m.in.:

1.'''Pojęciowy model organizacji wg M. Hatch''' - członami składającymi się na ten układ są: [[struktura społeczna]], struktura fizyczna, technologia oraz kultura. Ważnym w tym modelu jest fakt, że wszystkie ze składników tworzą wspólne otoczenie, które podkreśla istotną relację pomiędzy wszystkimi aspektami w systemie, a związanym z nimi środowiskiem (J.Puchalski 2008, s. 12-13)

2.'''Czteroelementowy model organizacji wg H. Leavitta''' - członami przypadającymi na ten [[system]] są: zadania/cele, struktura, technologia oraz ludzie (nazywani również aktorami). Aby dobrze opracować i zrozumieć dany model, w pierwszej kolejności warto skonkretyzować czym dla organizacji są te cztery aspekty (A. Czermiński i in. 1999, s. 45)

a.''Ludzie'' - to element, który odgrywa bardzo ważną rolę w tym układzie. [[Efektywność]] i [[sprawność]] funkcjonowania organizacji ściśle opiera się na odpowiednim doborze zespołu, jego kwalifikacji, [[umiejętności]], wiedzy specjalistycznej oraz wzajemnych relacji pomiędzy pracownikami.

b.''Zadania/cele'' - organizacja w ujęciu zarządzania nastawiona jest na wspólny cel, który chce osiągnąć poprzez realizację poszczególnych zadań składowych.

c.''Struktura'' - to nie tylko określona [[hierarchia]] w zespole, ale również podział zadań, oraz [[odpowiedzialność]] za ich wykonanie.

d.''Technologia'' - czyli [[wyposażenie]] materialno-techniczne, zastąpienie pracy ludzkiej przez konkretne maszyny oraz powiązania pracy ludzkiej z urządzeniami technicznymi.

3.'''Pięcioczłonowy model organizacji wg Krzyżanowskiego''' - aspekty występujące w systemie to: cele, [[podsystem]] społeczny, podsystem materialno-techniczny, struktura oraz człon kierowniczy. W istocie wydaje się, że jest to identyczny układ co [[model Leavitta]], natomiast główną i bardzo znaczącą różnicą jest to, że L. Krzyżanowski do swojego systemu dodał również ogniwo kierownicze, które za [[zadanie]] ma kontrolować oraz sterować pozostałymi elementami (R. Krupski 2004, s. 20)

==Przykłady modeli organizacyjnych==
'''Teoria ograniczonej racjonalności''' - teoria ta zakłada, iż człowiek jest istotą racjonalną, jednakże tylko w ograniczonym zakresie. A zatem, [[decydent]], z uwagi na ograniczoną wiedzę oraz ograniczone [[zdolności]] intelektualne nie ma możliwości przeanalizowania wszystkich możliwych rozwiązań i wybrać optymalnego. Organizacja wpływa na zachowania ludzi (m.in. poprzez ustalenie standardowych procedur) co ma na celu uproszczenie całego procesu decyzyjnego.

'''[[Behawioralna teoria przedsiębiorstwa]]''' - zgodnie z tą teorią, organizacja to koalicja jednostek realizujących własne cele. Z kolei [[cele organizacji]] traktowane są przez te jednostki jako ograniczenia, które muszą być uwzględniane w realizowaniu własnych celów. W związku z tym, organizacja nie ma możliwości wdrażać rozwiązań optymalnych dla całego przedsiębiorstwa. Organizacja musi zatem zaspokajać partykularne [[potrzeby]] jednostek w celu realizowania własnych zadań. Przyjęte podejście prowadzi w długim okresie do rutyny i ograniczeniu procesów decyzyjnych.

==Wady i zalety modelu organizacyjnego==
Podstawowymi wadami modelu organizacyjnego są:
* niska [[innowacja|innowacyjność]],
* słaba [[zdolność]] reagowania na zmiany w otoczeniu,
* niewielki stopień uwzględnienia kwestii władzy organizacyjnej oraz,
* nieefektywność wdrożonych procedur.

Z kolei jako zalety modelu wskazuje się:
* akcent położony na procesualny charakter decyzji oraz,
* [[poziom istotności]] sposobu przebiegu procesu decyzyjnego dla celów podjęcia ostatecznej decyzji.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[System zarządzania]]}} — {{i5link|a=[[Myślenie systemowe]]}} — {{i5link|a=[[Nawyk]]}} — {{i5link|a=[[Sukces przedsiębiorstwa - determinanty]]}} — {{i5link|a=[[Zarządzanie przez cele]]}} — {{i5link|a=[[Szkoła systemów społecznych]]}} — {{i5link|a=[[Zależności organizacyjne]]}} — {{i5link|a=[[Empowerment]]}} — {{i5link|a=[[Agent zmiany]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Czermiński A., Grzybowski M., Ficoń K. (1999), ''Podstawy organizacji i zarządzania'', Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej Bernardinum, Gdynia
* Krupski R. (2004), ''[https://wwszip.pl/wp-content/uploads/2017/07/01_Krupski_podstawy_organizacji_i_zarzadzania.pdf Podstawy Organizacji i Zarządzania]'', WWSZIP, Wałbrzych
* Puchalski J. (2008), ''[https://www.dbc.wroc.pl/Content/3310/Podstawy_nauki_organizacji.pdf Podstawy nauki o organizacji]'', Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych im. Tadeusza Kościuszki, Wrocław
* Stoner J., Freeman R., Gilbert D. (2001), ''Kierowanie'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
* Strategor (2001), ''Zarządzanie firmą. Strategie. Struktury. Decyzje. Tożsamość.'' Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
</noautolinks>
[[Kategoria:Teorie organizacji]]
{{a|Katarzyna Dyląg, Aneta Czech}}

{{#metamaster:description|Organizacja to całość składająca się z różnych części, które współpracują na własnych zasadach.}}

Model organizacji - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links