Sw o 08:05, 21 paź 2024

2024-10-21T08:05:46Z

Nowa strona

'''FRA'' ([[Forward]] Rate Agreement)''' - [[kontrakt]] na przyszłą stopę procentową. Jest to jeden z wielu [[instrument pochodny|instrumentów pochodnych]], jakie oferują nowoczesne [[rynek finansowy|rynki finansowe]], będący pewną odmianą [[kontrakt forward|kontraktów forward]]. Jest to [[umowa]] pomiędzy dwoma kontrahentami w ramach której ustalają oni wysokość [[stopa procentowa|stopy procentowej]], która będzie obowiązywała w przyszłości dla danej kwoty wyrażonej w walucie transakcji dla z góry określonego okresu. Umowa ta zobowiązuje obu kontrahentów do wypłaty (otrzymania) w zdefiniowanym w umowie dniu określonej płatności odsetkowej, wynikającej z różnicy pomiędzy stopą FRA uzgodniona w umowie a stopą rynkową (referencyjną). Co więcej, kontrakt rozliczany jest wartością netto, co wiąże się z tym, iż wypłaca się jedynie różnicę (<math>|r_{ref}-r_{FRA}|</math>) pomiędzy ustaloną stopa procentową a stopą zmienną.

W kontrakcie FRA wyróżniamy dwie strony transakcji:
* '''[[pozycja]] krótka - "[[sprzedawca]] FRA''' (ang. ''short position - FRA seller'') - otrzymuje on przepływ stały kontraktu, którego wysokość jest ustalana w dniu zawarcia transakcji, w zamian za stawkę referencyjną (''RECEIVE fixed and PAY floating'' - "otrzymać stałe i zapłacić zmienne)
* '''pozycja długa - "kupiec FRA''' (ang. ''long position - FRA buyer'') - otrzymuje on przepływ determinowany przez stawkę referencyjną ustaloną w dniu wygaśnięcia kontraktu, w zamian za stawkę stałą kontraktu (''RECEIVE floating and PAY fixed'' - "otrzymać zmienne i zapłacić stałe").

Głównym przeznaczeniem kontraktów FRA jest [[zabezpieczenie]] [[inwestor]]om przyszłego poziomu stopy procentowej. Kontrakty FRA jako zabezpieczenie stóp procentowych polecane są zwłaszcza dla kredytobiorców (którzy spłacają swoje [[zobowiązania]] odsetkowe w oparciu o zmienne [[oprocentowanie]]) oraz inwestorów (którzy lokują swoje środki według zmiennej stopy procentowej).

W celu rozpoczęcia współpracy dotyczącej zawierania kontraktów FRA, firma zobowiązana jest do podpisania z danym bankiem umowy ramowej, posiadania w danym banku rachunku bankowego oraz do ustanowienia zabezpieczenia kontraktu.

==TL;DR==
Kontrakt FRA to umowa pomiędzy dwoma stronomi, w której ustalają oni wysokość przyszłej stopy procentowej dla danej kwoty i okresu. Kontrakty FRA służą do zabezpieczenia przed zmianami stóp procentowych i są polecane dla kredytobiorców i inwestorów. Wartość kontraktu jest wyceniana na podstawie stawki referencyjnej i ustalonej stawki FRA. Korzyści z FRA to zabezpieczenie przed zmianami stóp procentowych, możliwość wcześniejszego rozliczenia transakcji i brak dodatkowych kosztów.

<google>n</google>

===Przykład kontraktu FRA===
W firmie pojawia się konieczność zaciągnięcia [[kredyt]]u na działalność bieżącą. [[Firma]] ocenia, iż za pół roku będzie musiała zaciągnąć kredyt na 12 miesięcy. Obawia się jednak tego jak będzie się wtedy kształtował poziom stóp procentowych (w międzyczasie może się on wielokrotnie zmienić w związku z posiedzeniami [[Rada Polityki Pieniężnej|Rady Polityki Pieniężnej]]). Jednym ze sposobów zabezpieczenia się firmy przed powyższym jest zakup/sprzedaż kontraktu FRA, w zależności od tego czy firma obawia się spadku czy też wzrostu stóp procentowych. Firma, która np. posiada kredyt o oprocentowaniu stałym lub też lokuje swoje środki po zmiennej stopie procentowej poniosłaby stratę w wypadku spadku poziomu stopy procentowej, dlatego może się przed tym zabezpieczyć sprzedażą kontraktu FRA. Analogicznie firma, która posiada np. lokatę o stałym oprocentowaniu lub kredyt o procentowaniu zmiennym poniosłaby stratę w wypadku wzrostu poziomu stopy procentowej, dlatego też może się przed tym zabezpieczyć kupnem kontraktu FRA.

'''Oznaczenie kontraktu'''

Kontrakty FRA oznaczane są w następujący sposób: "''FRA NxM''"
* N - różnica pomiędzy datą zawarcia kontraktu a datą jego rozpoczęcia (w miesiącach)
* M - różnica pomiędzy datą rozpoczęcia kontraktu a datą jego wygaśnięcia (w miesiącach)
Analogicznie do w/w przykładu wartości te wynoszą odpowiednio: N=6, M=12

===Wycena kontraktu FRA===
Wartości cechujące kontrakty FRA:
* "transaction date" - data zawarcia kontraktu
* "[[fixing]] date" - data ustalenia stawki referencyjnej
* "start date" - data rozpoczęcia okresu odsetkowego obowiązywania stawki referencyjnej - jest to zazwyczaj data spot od fixing date
* "end date" - data zakończenia okresu odsetkowego obowiązywania danej stawki referencyjnej
* r - [[stopa dyskonta]]
* <math>r_{ref}</math> - stawka referencyjna kontraktu FRA
* <math>r_{FRA}</math> - stawka ustalona kontraktu FRA
* N - nominał kontraktu/transakcji
* "baza odsetkowa" - w zależności od konwencji jej [[wartość]] wynosi 365, 360 itp., dla waluty PLN wynosi ona 365.

[[Grafika:przebieg FRA.jpg|center]]
* Formuła wyceny kontraktu FRA dla strony zajmującej długą pozycję:

<math>PV = N \frac{r_{ref} - r_{FRA} \frac{endDate - startDate}{bazaOdsetkowa}}{1 + r \frac{enddate - pricingDate}{bazaOdsetkowa}}</math>
* Formuła wyceny kontraktu FRA dla strony zajmującej krótką pozycję:

<math>PV = (-N) \frac{r_{ref} - r_{FRA} \frac{endDate - startDate}{bazaOdsetkowa}}{1 + r \frac{enddate - pricingDate}{bazaOdsetkowa}}</math>

===Korzyści z FRA===
Korzyści jakie płyną z zawierania kontraktów FRA:
* zabezpieczenie przed wzrostem lub spadkiem stóp procentowych - umożliwia to dokładne zaplanowanie wysokości przepływów finansowych związanych ze spłatą rat kredytowych czy otrzymanych odsetek od lokat
* możliwość rozliczenia transakcji przed terminem
* możliwość czerpania zysku z prawidłowych prognoz stóp procentowych
* elastyczne formy i niski poziom zabezpieczenia rozliczenia transakcji FRA
* brak dodatkowych kosztów i prowizji.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Depozyt terminowy]]}} — {{i5link|a=[[Transakcja SWAP]]}} — {{i5link|a=[[Certyfikat depozytowy]]}} — {{i5link|a=[[Okres zapadalności]]}} — {{i5link|a=[[CDS]]}} — {{i5link|a=[[Faktoring odwrotny]]}} — {{i5link|a=[[Obligacje]]}} — {{i5link|a=[[Swap walutowy]]}} — {{i5link|a=[[Spread]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Gemzik A. (1998), ''Transakcje Forward Rate Agreement - FRA'', Zeszyty Naukowe / Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, nr 3
* Hull J. (1998), ''Kontrakty terminowe i opcje. Wprowadzenie'', Wydawnictwo finansowe WIG-Press, Warszawa
* Jajuga K., Jajuga T. (2012), ''Inwestycje: instrumenty finansowe, aktywa niefinansowe, ryzyko finansowe, inżynieria finansowa'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Jajuga K. (red.) (2008), ''Zarządzanie ryzykiem'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Kluza S., Sławiński A. (2004), ''[https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.hdl_11089_7176/c/130-145.pdf Arbitraż na rynku instrumentów procentowych (na przykładzie rynku FRA i obligacji)]'', Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, nr 177
* Łukasik K. (2002), ''Kontrakty FRA na krajowym rynku finansowym'', Rynek Terminowy, nr 3
* Wawrzyniak P. (2002), ''[https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.hdl_11089_18776/c/232_Acta_Universitatis_Lodziensis._Folia_Oeconomica._161._2002.pdf Transakcje terminowe i ich zastosowanie w zarządzaniu ryzykiem]'', Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, nr 161
</noautolinks>

{{a|Łukasz Wiercioch, Julita Sierosławska}}
[[Kategoria:Kontrakty]]

{{#metamaster:description|Kontrakt FRA to umowa na przyszłą stopę procentową. Oferowany na rynkach finansowych, służy do zabezpieczenia przed zmianą stóp procentowych. Dostępny dla kredytobiorców i inwestorów.}}

Kontrakt FRA - Historia wersji

Sw o 08:05, 21 paź 2024