Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-16T17:33:00Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Interdyscyplinarność [[ergonomia|ergonomii]]''' związana jest z wzajemnym uzupełnianiem się (komplementarnością) zagadnień z różnych obszarów nauki, co pozwala na kompleksowe podejście do układu człowiek - [[praca]] - środowisko, niemożliwe do zrealizowania na gruncie poszczególnych nauk wyizolowanych. Łączy w sobie nauki biologiczne oraz techniczno-organizacyjne nie hierarchizując ich względem siebie, ale stawiając je wszystkie na równi.

'''[[Ergonomia]]''' - Nauka zajmująca się przystosowaniem pracy do organizmu człowieka, tworzeniem stanowisk i przestrzeni pracy. Skupia się na dostosowaniu czynników materialnych do możliwości ludzkich, ochronie organizmu oraz tworzeniu komfortowych warunków w miejscu pracy.

==TL;DR==
Artykuł omawia interdyscyplinarność ergonomii, która łączy nauki biologiczne i techniczno-organizacyjne w celu kompleksowego podejścia do układu człowiek - praca - środowisko. Ergonomia zajmuje się przystosowaniem pracy do organizmu człowieka, tworzeniem stanowisk i przestrzeni pracy. Działa na trzech głównych płaszczyznach: humanizacyjnej, społecznej i ekonomicznej. Współczesne kierunki ergonomii obejmują m.in. ergonomiczne stanowiska komputerowe, osoby niepełnosprawne, osoby starsze, wyroby, sprzęt wojskowy, edukację i mieszkania.

==Dyscypliny składowe==
Dyscypliny składowe ergonomii, traktowane równorzędnie, dzielimy na dwie główne grupy:

'''Biologiczne''', które badają właściwości fizyczne i psychiczne człowieka i gromadzą o nim wiedzę.
* '''Antropometria''' - zajmuje się mierzeniem [[parametr]]ów człowieka pod kątem optymalizacji warunków pracy.
* '''[[Bezpieczeństwo i higiena pracy]]''' - tworzy zasady ochrony zdrowia w miejscu pracy, biorąc pod uwagę czynniki szkodliwe i [[normy]] higieniczne.
* '''[[Medycyna pracy]]''' - jej przedmiotem jest badanie wpływu środowiska pracy na pacjenta, diagnostyka, leczenie i profilaktyka chorób zawodowych. Wyróżnia się trzy podstawowe padania: wstępne, okresowe i kontrolne przeprowadzane po dłuższej chorobie pracownika.
* '''Fizjologia pracy''' - badanie reakcji organizmu podczas pracy
* '''Psychologia''' - jest to nauka o człowieku w aspekcie jego zachowań i stanów psychicznych w rozmaitych sytuacjach.
* '''[[Socjologia]]''' - socjologia zajmuje się zjawiskami sfery publicznej, funkcjonowaniem społeczeństwa i metodach jego badania.
* '''Pedagogika''' - nauka o wychowaniu i kształceniu człowieka w czasie całego jego życia
* '''[[Prakseologia]]''' - nauka zajmująca się badaniem ludzkich czynności celowych i świadomych czyli o sprawnym działaniu.

'''Techniczno-organizacyjne''', które na podstawie wyników z badań przeprowadzanych przez dyscypliny w grupie biologicznej zajmują się doskonaleniem procesu pracy.
* '''Urbanistyka''' - nauka o planowaniu miast i osiedli oraz ich powstawaniu i historii rozwoju
* '''Architektura''' - sztuka kształtowania przestrzeni
* '''Inżynieria maszyn''' - dotyczy technik i metod projektowania, wytwarzania i eksploatacji maszyn
* '''Inżynieria budownictwa'''
* '''Inżynieria transportu'''
* '''[[Technologia]]''' - jest jednym z czynników produkcji. Dostarcza informacji jak dużo można wytworzyć przy użyciu danej ilości kapitału i pracy
* '''[[Organizacja]]''' - to decydowanie o tym, w jaki sposób możliwie najlepiej pogrupować działania i [[zasoby]] organizacji
* '''[[Ekonomika]]''' - [[dyscyplina]] ekonomiczna badająca zjawiska występujące w określonym dziale gospodarki
* '''Estetyka'''
* '''[[Prawo]]'''

<google>n</google>

==Funkcje ergonomii==
* '''Humanizacyjna''' - skupia się na zagwarantowaniu bezpieczeństwa na stanowisku pracy, automatyzacji pewnych procesów w celu odciążenia organizmu człowieka i zmniejszeniu uciążliwości pracy.
* '''Społeczna''' - wiąże się z odciążeniem psycho-nerwowym człowieka, który musi wykonywać pracę niezgodną z jego kwalifikacjami, niesie pomoc w prawidłowym doborze do zawodu.
* '''Ekonomiczna''' - Opiera się na prewencji, czyli podejmowaniu działań z wyprzedzeniem w celu zapobiegnięciu niechcianych konsekwencji. Dla przykładu: [[firma]] inwestuje pewne pieniądze w szkolenia BHP, by uniknąć większych kosztów związanych z wypadkami przy pracy, których może dzięki tym działaniom uniknąć lub je zminimalizować.

==Kierunki ergonomii==
Współczesne kierunki działania ergonomii:
* Ergonomia stanowisk komputerowych - bierze pod uwagę ułożenie sylwetki poprzez dopasowanie dopasowani krzesła i podnóżek, prawidłowe ustawienie monitora, odpowiednia wielkość biurka, zapewnienie odpowiedniego ułożenia rąk przy korzystaniu z klawiatury.
* Ergonomia osób niepełnosprawnych
* Ergonomia osób w starszym wieku
* Ergonomia wyrobu - polega na dostosowaniu obiektów np. maszyn do wymiarów i kształtów ciała człowieka, skupia się na bezpieczeństwu i komforcie użytkowania obiektu technicznego.
* Ergonomia w sprzętach wojskowych
* Ergonomia edukacji - (ilość osób w klasie, dopasowanie ławek i krzeseł do wieku i wzrostu uczniów, odpowiednia przestrzeń w klasie).
* Ergonomia mieszkania - (meble, sprzęty codziennego użytku).

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Kierunki wdrażania ergonomii]]}} — {{i5link|a=[[Ryzyko technologiczne]]}} — {{i5link|a=[[Socjologia pracy]]}} — {{i5link|a=[[Funkcje ergonomii]]}} — {{i5link|a=[[Ocena środowiska pracy]]}} — {{i5link|a=[[Humanizacja pracy]]}} — {{i5link|a=[[Warunki pracy]]}} — {{i5link|a=[[Produktywność]]}} — {{i5link|a=[[Karol Adamiecki]]}} — {{i5link|a=[[Zapas wolny]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Dahlke G. (2014), ''Modelowanie symulacyjne w ergonomii i bezpieczeństwie pracy'', Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej, nr 63
* Dobrowolski L., Dębska B., Hęclik K. (2014), ''Analiza właściwości, funkcjonalności i ergonomii nowoczesnych narzędzi dedykowanych do szybkiego tworzenia kursów'', EduAkcja, Magazyn edukacji elektronicznej, nr 2(4)
* Juliszewski T., Złowodzki M., Ogińska H., Taczalska A. (2015), ''Ergonomia w nauce i szkolnictwie wyższym'', Politechnika Krakowska, Kraków
* Kowal E. (2002), ''Ekonomiczno-społeczne aspekty ergonomii'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Poznań
* Lubaś P. (2010), ''Diagnoza ergonomicznych czynników ryzyka'', Państwowa Inspekcja Pracy, Szczecin
* Rembiasz M., Górny A. (2015), ''Ergonomia w zarządzaniu wiekiem w przedsiębiorstwie produkcyjnym'', Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej, nr 65
* Stabryła A., Trzcieniecki J. (red.) (1982), ''Organizacja i zarządzanie. Zarys problematyki'', Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków
* Wieczorek S. (2014), ''Ergonomia'', Tarbonus, Warszawa
</noautolinks>

{{a|Justyna Kuźma, Sylwia Szromnik}}
[[Kategoria:Ergonomia]]

{{#metamaster:description|Interdyscyplinarność ergonomii - kompleksowe podejście do układu człowiek - praca - środowisko. Ergonomia dostosowuje pracę do organizmu człowieka, tworzy komfortowe warunki w miejscu pracy.}}

Interdyscyplinarność ergonomii - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links