Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2023-12-18T21:01:16Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''[[Handel]] wewnątrzgałęziowy''' - terminem tym określa się zazwyczaj wymianę [[towarów]] pochodzących z tej samej gałęzi produkcji. Niemniej jednak [[definicja]] ta nie jest do końca precyzyjna i jednoznaczna. Bardziej adekwatnym określeniem byłyby słowa Salvatore, który za handel wewnątrzgałęziowy uznał wymianę dobrami zróżnicowanymi należącymi do tej samej gałęzi przemysłu lub szerokiej grupy produktów. Tego rodzaju wymiana nazywana jest również handlem dwukierunkowym (''ang. two-way trade''), który charakteryzuje się równoczesnym eksportem oraz importem tych samych dóbr ekonomicznych.

Najbardziej powszechnym problemem w badaniu handlu wewnątrzgałęziowego jest wcześniejsze ustalenie co oznacza pojęcie "''te same produkty''". Ekonomistom trudno się zgodzić co do stopnia zróżnicowania danych [[produkt]]ów, o ile można tu mówić o zróżnicowaniu w ogóle, jako że [[dane]] w badaniach powinny być zagregowane na odpowiednim poziomie.

Jedni twierdzą, że [[klasyfikacja]] produktów powinna być jak najbardziej uszczegółowiona, podczas kiedy inni są przekonani, że [[zbyt]] duża dezagregacja może prowadzić do oddzielenia [[towar]]ów, które w rzeczywistości mogłyby być produkowane przez tą samą gałąź przemysłu <ref>Molendowski E., Polan W. (2015). ''Handel wewnątrzgałęziowy - miernikiem międzynarodowej pozycji konkurencyjnej gospodarek'', Studia i prace wydziału nauk ekonomicznych i zarządzania nr 41, t.1, UEK, Kraków</ref> <ref>Talar S. (2012). ''Wewnątrzgałęziowa wymiana handlowa Polski w warunkach integracji'', Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Katowice</ref>.

==TL;DR==
Handel wewnątrzgałęziowy to wymiana dóbr z tej samej gałęzi produkcji. Aby zaistniał, muszą być spełnione warunki takie jak wybór konsumenta, korzyści skali produkcji i koszty transportu. Mierzy się go za pomocą indeksu Grubela-Lloyda. W Polsce przykładem handlu wewnątrzgałęziowego jest eksport węgla kamiennego i import samochodów. Istnieją problemy z mierzeniem handlu wewnątrzgałęziowego, takie jak zbyt zagregowany poziom danych i różne genezy handlu. Handle wewnątrzgałęziowy odgrywa dużą rolę w USA i Niemczech.

==Warunki zaistnienia wymiany wewnątrzgałęziowej==
Aby wymiana wewnątrzgałęziowa mogła zaistnieć, muszą zostać spełnione poniższe warunki <ref>Begg D., Fischer S., Dornbusch R. (2000). ''[[Ekonomia]]. [[Makroekonomia]]'', PWE, Warszawa</ref><ref>Milewski R. (2003). ''Podstawy ekonomii'', PWN, Warszawa</ref>:
* '''wybór konsumenta''' - [[popyt]] na zróżnicowane typy dóbr, krajowych jak i zagranicznych [[konsument]]ów, determinuje ich [[import]] (będący eksportem z punktu widzenia kraju - dostawcy). Zagraniczny [[popyt]] jest istotnym bodźcem do specjalizacji danego kraju w niektórych tylko towarach produkowanych przez daną gałąź na świecie.
* '''[[korzyści skali]] produkcji''' - poszczególne kraje nie wytwarzają wszystkich gatunków danego towaru w małych ilościach, lecz specjalizują się w produkcji wybranych gatunków, gdyż w pewnym przedziale wielkości produkcji wzrost jej poziomu przynosi dodatkowe korzyści
* '''[[koszty]] transportu''' - dodatkowo [[specjalizacja]] mająca źródło zarówno w zróżnicowaniu popytu, jak i w korzyściach skali, jest ograniczona kosztami transportu, dlatego [[wymiana]] wewnątrzgałęziowa między krajami niezbyt odległymi przybierze prawdopodobnie większe rozmiary.

<google>n</google>

==Mierzenie handlu wewnątrzgałęziowego==
Wiele teoretycznych sposobów mierzenia IIT (handel wewnątrzgałęziowy czyli intra-industry trade) było proponowanych w literaturze przedmiotu. Większość z nich opiera się na podstawowym indeksie GrubelaLloyda:

<math>IIT_R=\frac{\sum_{i} (X_R+M_R)- \sum_{i}|X_R-M_R|}{\sum_{i} (X_R+M_R)}</math>

gdzie <math>X_R</math> i <math>M_R</math>
stanowią [[wartość]] eksportu i wartość importu kraju R grupy produktów i. Zauważamy, że
[[wskaźnik]] ten może przybierać wartości od 0 do 1. Jest równy jeden, kiedy handel wszystkimi produktami jest
wewnątrzgałęziowy, równy zero, kiedy handel jest wyłącznie międzygałęziowy <ref>Śledziewska K., Czarny E. (2015). ''[[Unia]] monetarna a intensywność wymiany towarowej- [[studium przypadku]] strefy euro'' Acta Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica 5 (316)</ref>.

Im bardziej jednorodne są produkty tym silniej strukturę wymiany określa [[przewaga komparatywna]] wynikająca z obfitości czynników produkcji. Natomiast im bardziej zaawansowany technicznie i technologicznie jest dany towar, tym większą rolę w wyjaśnieniu handlu tym towarem należy przypisywać zróżnicowaniu produktu oraz korzyściom skali produkcji.

[[Specjalizacja]] wewnątrzgałęziowa dokonuje się przede wszystkim w obrębie grupy towarów przemysłowych. Jej wyrazem są rosnące obroty towarami przemysłowymi między krajami wysoko rozwiniętymi <ref>Milewski R. (2003). ''Podstawy ekonomii'', PWN, Warszawa </ref>.

==Problemy z mierzeniem handlu wewenątrzgałęziowego==
Jednymi z częstych problemów, które pojawiają się przy mierzeniu poziomu handlu wewnątrzgałęziowego to mierzenie IIT '''na zbyt zagregowanym poziomie''' zarówno jeśli chodzi o kwestię produktową (na przykład produktów z grup CN2), jak i geograficzną (badanie handlu przeprowadza się dla całej grupy państw, na przykład Unii Europejskiej). Nie uwzględnia się również różnej genezy tego handlu i charakteru/jakości produktów.
W badaniach empirycznych często bierze się pod uwagę handel danego państwa zresztą świata. Wyniki mogą być całkowicie różne, jeśli badane są bilateralne obroty handlowe z poszczególnymi państwami. Weźmy przykładowo państwo A, które handluje z blokiem państw B i C. Wyniki empiryczne przeprowadzonego badania dla handlu z blokiem państw wskazują na '''handel wewnątrzgałęziowy''' np. równy 100. Jeśli natomiast zbadamy bilateralny handel, to może okazać się, że przepływy handlowe są jednokierunkowe, gdyż A importuje z B, a eksportuje do C. Z tych powodów w badaniu kształtowania się '''handlu wewnątrzgałęziowego''' Unii Europejskiej z Polską nie należy agregować danych dla całej UE lecz przeprowadzać badania z podziałem na poszczególne kraje. Znaczącym problemem jest odpowiedni wybór nomenklatury handlowej oraz stopień dezagregacji <ref>Śledziewska K., Czarny E. (2015). ''Unia monetarna a intensywność wymiany towarowej - studium przypadku strefy euro'' Acta Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica 5 (316)</ref>.

==Przykład==
Przykładem może tu być Polska, która [[eksport]]uje węgiel kamienny, ale również sprawdza pewną jego ilość z zagranicy. Niemcy produkują samochody, ale również je sprowadzają z Japonii, Francji, Włoch. Miarą handlu wewnątrzgałęziowego jest porównanie salda obrotów handlu międzynarodowego w wybranej branży z ich łączoną wielkością. Ten [[miernik]] nosi nazwę, '''indeksu handlu wewnątrzgałęziowego'''. Licznik przedstawia wartość bezwzględną różnicy między eksportem a importem w wybranej gałęzi, a mianownik sumę eksportu i importu danej gałęzi. Może się tak zdarzyć, że miernik będzie wynosił 0, ma to miejsce wtedy gdy dany kraj jest jednym eksporterem lub importerem [[produkt]]ów w danej gałęzi. Kiedy w kraju mamy do czynienie z handlem wewnątrzgałęziowym, czyli kraj eksportuje i importuje dany produkt, miernik ten kształtuje się w przedziale od 0 do 1. Maksymalna wartość miernika to 1, będzie ona występowała wtedy, kiedy [[eksport]] i import w danej gałęzi będą sobie równe. Będzie to oznaczało największe zaangażowanie w danej gałęzi handlu wewnątrzgałęziowego. Handle wewnątrzgałęziowy odgrywa dużą rolę w Stanach Zjednoczonych i Niemczech, a Japonii jest niższy. Na występowanie handlu wewnątrzgałęziowego wpływają koszty transportu, [[strategia marketingowa]] duży [[koncern]]ów tzw. [[polityka]] zróżnicowania produktu. Handle wewnątrzgałęziowy powoduje, że przedsiębiorstwa uzyskują dynamiczne [[korzyści skali]] <ref>Budnikowski A. (2006). ''Międzynarodowe stosunki gospodarcze'', PWE, Warszawa, s. 104-109</ref>.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Teoria korzyści komparatywnych]]}} — {{i5link|a=[[Przewaga komparatywna]]}} — {{i5link|a=[[Teoria kosztów absolutnych]]}} — {{i5link|a=[[Terms of trade]]}} — {{i5link|a=[[Teoria obfitości zasobów]]}} — {{i5link|a=[[Teoria neoczynnikowa]]}} — {{i5link|a=[[Substytut]]}} — {{i5link|a=[[Stopa inflacji]]}} — {{i5link|a=[[Kraj pochodzenia]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Begg D., Fischer S., Dornbusch R. (2007), ''Ekonomia. Makroekonomia'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
* Bożyk P., Misala J., Puławski M. (2002), ''Międzynarodowe stosunki ekonomiczne'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
* Budnikowski A. (2006), ''Międzynarodowe stosunki gospodarcze'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
* Milewski R., Kwiatkowski E. (red.) (2016), ''Podstawy ekonomii'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Molendowski E., Polan W. (2015), ''[http://www.wneiz.pl/nauka_wneiz/sip/sip41-2015/SiP-41-t1-11.pdf Handel wewnątrzgałęziowy - miernikiem międzynarodowej pozycji konkurencyjnej gospodarek]'', Studia i prace wydziału nauk ekonomicznych i zarządzania nr 41, t.1, UEK, Kraków
* Śledziewska K., Czarny E. (2015), ''[https://coin.wne.uw.edu.pl/sledziewska/wyklady/ae/iit.pdf Unia monetarna a intensywność wymiany towarowej - studium przypadku strefy euro]'', Acta Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica 5 (316)
* Talar S. (2012), ''[https://www.ue.katowice.pl/fileadmin/_migrated/content_uploads/16_S.Talar_Wewnatrzgaleziowa_Wymiana....pdf Wewnątrzgałęziowa wymiana handlowa Polski w warunkach integracji]'', Zeszyty Naukowe Wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach pt. Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze–integracja regionalna w Europie i na świecie, Studia Ekonomiczne, nr 123
</noautolinks>

{{a|Magdalena Wójcik}}
[[Kategoria:Formy sprzedaży]]

{{#metamaster:description|Handel wewnątrzgałęziowy to wymiana towarów z tej samej gałęzi produkcji. Dowiedz się więcej na ten temat na naszej stronie.}}

Handel wewnątrzgałęziowy - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links