Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2023-12-17T19:06:56Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Dziedzina nauki''' - to wyodrębniony obszar ludzkiej działalności podlegającej procesom specjalizacji (M. Gorynia 2013, s. 457)

Dziedziny nauki zostały wyodrębnione i dzielą się bardziej szczegółowo na dyscypliny naukowe. Zgodnie z art. 5 ust. 3 Ustawy o "Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce" z dnia 20 lipca 2018 roku, nakazuje wprowadzenie nowej klasyfikacji dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych właściwemu ministrowi do spraw szkolnictwa wyższego i nauki (Dz.U. 2018 poz. 1668, art. 5 ust.3)

==TL;DR==
Artykuł omawia wprowadzenie nowej klasyfikacji dziedzin nauki i dyscyplin naukowych w Polsce. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wprowadził podział na 9 dziedzin nauki, takich jak nauki humanistyczne, nauki inżynieryjno-techniczne, nauki medyczne, nauki rolnicze, nauki społeczne, nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki teologiczne i sztuka. Każda dziedzina obejmuje różne dyscypliny naukowe. Klasyfikacja ta ma na celu uporządkowanie dziedzin i dyscyplin naukowych w Polsce, zgodnie z międzynarodowymi standardami. Klasyfikacja OECD różni się nieznacznie od polskiej klasyfikacji.

==Obowiązująca od 1 października 2018 roku klasyfikacja dziedzin nauki==
Nowa [[klasyfikacja]] dziedzin nauki została wprowadzona przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w Rozporządzeniu z dnia 20 września 2018 roku "W sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych". Weszło ono w życie z dniem 1 października 2018 roku (Dz.U. 2018 poz. 1818)

Obecnie wyróżnia się następujący podział dziedzin nauki na 9 kategorii:
* Dziedzina nauk humanistycznych
* Dziedzina nauk inżynieryjno-technicznych
* Dziedzina nauk medycznych i nauk o zdrowiu
* Dziedzina nauk rolniczych
* Dziedzina nauk społecznych
* Dziedzina nauk ścisłych i przyrodniczych
* Dziedzina nauk teologicznych
* Dziedzina sztuki
(Załącznik do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. poz. 1818, s. 2-3)

<google>n</google>

==Podział dziedzin nauki na dyscypliny naukowe==
Dziedzina nauk humanistycznych wyróżnia następujące dyscypliny naukowe:
# archeologia
# filozofia
# historia
# językoznawstwo
# literaturoznawstwo
# nauki o kulturze i religii
# nauki o sztuce

Dziedzina nauk inżynieryjno-technicznych dzieli się na takie dyscypliny naukowe, jak:
# architektura i urbanistyka
# [[automatyka]], elektronika i elektrotechnika
# [[informatyka]] techniczna i [[telekomunikacja]]
# inżynieria biomedyczna
# inżynieria chemiczna
# inżynieria lądowa i [[transport]]
# [[inżynieria materiałowa]]
# inżynieria mechaniczna
# inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka

Dziedzina nauk medycznych i nauk o zdrowiu wyodrębnia natomiast takie dyscypliny naukowe, jak:
# nauki farmaceutyczne
# nauki medyczne
# nauki o kulturze fizycznej
# nauki o zdrowiu

Dziedzina nauk rolniczych podzielona została na następujące dyscypliny naukowe:
# nauki leśne
# rolnictwo i ogrodnictwo
# [[technologia]] żywności i żywienia
# weterynaria
# zootechnika i rybactwo

Dziedzina nauk społecznych zawiera najwięcej dyscyplin naukowych. Są nimi takie dyscypliny, jak:
# [[ekonomia]] i finanse
# geografia społeczno-ekonomiczna i [[gospodarka]] przestrzenna
# nauki o bezpieczeństwie
# nauki o komunikacji społecznej i mediach
# nauki o polityce i administracji
# nauki o zarządzaniu i jakości
# nauki prawne
# nauki socjologiczne
# pedagogika
# [[prawo]] kanoniczne
# psychologia

Dziedzina nauk ścisłych i przyrodniczych to kolejna dziedzina, która wyróżnia niżej wymienione dyscypliny naukowe:
# astronomia
# informatyka
# matematyka
# nauki biologiczne
# nauki chemiczne
# nauki fizyczne
# nauki o Ziemi i środowisku

Dziedzina nauk teologicznych nie odróżnia konkretnych dyscyplin naukowych. Są one ujęte jako "nauki teologiczne".

Dziedzina sztuki to ostatnia z dziedzin naukowych. Dzieli się ona na trzy dyscypliny naukowe. Są to:
# sztuki filmowe i teatralne
# sztuki muzyczne
# sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
(Załącznik do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. poz. 1818 s. 2-3)

Wyróżnienie takiej klasyfikacji dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych przez Ministra Właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki miało na uwadze przede wszystkim systematykę dotyczącą dziedzin i dyscyplin naukowych, która przyjęta została przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju ([[OECD]]) oraz bezpieczeństwo państwa. Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 3 Ustawy o Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, przy ustalaniu klasyfikacji ważne było także, aby nie naruszała ona podpisanych przez Polskę zobowiązań międzynarodowych, celów, które są realizowane dzięki tej klasyfikacji (Dz.U. 2018 poz. 1668, art. 5 ust.3)

==Dziedziny nauki i techniki zgodnie z klasyfikacją OECD==
Klasyfikacja dziedzin nauki i technik według OECD w pewnym stopniu różni się od obowiązującej w Polsce klasyfikacji. Dziedziny nauki zostały wyróżnione na podstawie sześciu grup. Są to:
# Nauki przyrodnicze
# Nauki inżynieryjne i techniczne
# Nauki medyczne i nauki o zdrowiu
# Nauki rolnicze
# [[Nauki społeczne]]
# Nauki humanistyczne

Z kolei wyróżniono w każdej z grup takie dyscypliny naukowe jak:
* Nauki przyrodnicze:
# Matematyka
# Nauki o komputerach i informatyka
# Nauki fizyczne
# Nauki chemiczne
# Nauki o ziemi i o środowisku
# Nauki biologiczne (nauki medyczne należą do 3, a rolnicze do 4)
# Inne nauki przyrodnicze
* Nauki inżynieryjne i techniczne:
# Inżynieria lądowa
# Elektrotechnika, elektronika, inżynieria informatyczna
# Inżynieria mechaniczna
# Inżynieria chemiczna
# Inżynieria materiałowa
# Inżynieria medyczna
# Inżynieria środowiska
# [[Biotechnologia]] środowiskowa
# Biotechnologia przemysłowa
# [[Nanotechnologia]]
# Inne nauki inżynieryjne i technologie
* Nauki medyczne i nauki o zdrowiu:
# Medycyna ogólna
# Medycyna kliniczna
# Nauka o zdrowiu
# Biotechnologia medyczna
# Inne nauki medyczne
* Nauki rolnicze:
# Rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo
# Nauka o zwierzętach i mleczarstwie
# Nauki weterynaryjne
# Biotechnologia rolnicza
# Inne nauki rolnicze
* Nauki społeczne:
# Psychologia
# Ekonomia i [[biznes]]
# Pedagogika
# [[Socjologia]]
# Prawo
# Nauki polityczne
# Geografia społeczna i gospodarcza
# Media i komunikowanie
# Inne nauki społeczne
* Nauki humanistyczne:
# Historia i archeologia
# Języki i literatura
# Filozofia, [[etyka]] i religia
# Sztuka (sztuka, historia sztuki, sztuki sceniczne, muzyka)
# Inne nauki humanistyczne

(Wykaz dziedzin nauki i technik według klasyfikacji OECD)

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Bezpieczeństwo żywności]]}} — {{i5link|a=[[Wynalazek]]}} — {{i5link|a=[[Polskie Towarzystwo Ekonomiczne]]}} — {{i5link|a=[[Odpady przemysłowe]]}} — {{i5link|a=[[Rezerwat przyrody]]}} — {{i5link|a=[[Park narodowy]]}} — {{i5link|a=[[Gospodarstwo rolne]]}} — {{i5link|a=[[Polskie Towarzystwo Towaroznawcze]]}} — {{i5link|a=[[Różnorodność biologiczna]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Gorynia M., Kowalski T. (2013), ''Nauki ekonomiczne i ich klasyfikacja a wyzwania współczesnej gospodarki'', Ekonomista
* Michałek R. (2008), ''Głos w sprawie klasyfikacji nauki'', Nauka, Nr 3
* Młodożeniec M., Knapińska A. (2013), ''Czy nauka wciąż ma męską płeć? Udział kobiet w nauce'', Nauka, Nr 2
* NCBIR (2016), ''[https://www.ncbr.gov.pl/fileadmin/user_upload/import/tt_content/files/2_wykaz_dziedzin_nauki_i_technik_wedlug_klasyfikacji_oecd.pdf Wykaz dziedzin nauki i technik według klasyfikacji OECD]'', Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
* ''Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001818 Dz.U. 2018 poz. 1818]
* ''Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce'', [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001668 Dz.U. 2018 poz. 1668]
* Walczak M. (2011), ''Stanisława Kamińskiego poglądy na cel nauki'', Zagadnienia naukoznawstwa, Nr 3
* Wróblewski A. (2005), ''Nauka w Polsce według rankingów bibliometrycznych'', Nauka, Nr 2
</noautolinks>

{{a|Katarzyna Urbańska}}

{{msg:law}}
[[Kategoria:Nauka i badania]]

{{#metamaster:description|Dziedzina nauki to obszar specjalizacji, który podlega procesom wyodrębniania i dzieli się na dyscypliny naukowe. Nowa klasyfikacja dziedzin i dyscyplin naukowych zgodna z ustawą o szkolnictwie wyższym i nauce.}}

Dziedzina nauki - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links