Zybex o 21:18, 18 sty 2024

2024-01-18T21:18:16Z

Nowa strona

'''Dysfunkcja''' w skrócie może być określona, jako nieprawidłowe funkcjonowanie przedmiotu, urządzenia lub społeczeństwa. Sam termin ''dysfunkcja'' może być stosowany do określania wszelkich nieprawidłowości pojawiających się w różnych dziedzinach, m.in. w medycynie, psychologii, prawie i wielu innych. Jest on związany z pojęciem [[normy]] społecznej. Zatem dysfunkcja społeczna występuje w momencie, kiedy funkcjonowanie danej jednostki w grupie nie jest zgodne z normami, jakie w niej obowiązują (P. Czarnecki 2011, s. 200-203).

Dysfunkcje występują w wielu obszarach życia, posiadają różnorodne stopnie nasilenia oraz wywołują różne skale negatywnych następstw. Z kolei następstwa te wywołują skutki zarówno w życiu indywidualnym danej osoby, jak i życiu gospodarczym oraz społecznym (Z. Janowska i in. 2007, s. 9).

==TL;DR==
Artykuł omawia pojęcie dysfunkcji, która występuje w różnych dziedzinach życia i może prowadzić do negatywnych konsekwencji. Dysfunkcję można utożsamiać z patologią, ale granica między tymi terminami jest trudna do określenia. Dysfunkcje mogą mieć różne źródła, w tym wrodzone cechy jednostek, zachowania grupowe i kultura organizacji. W artykule omawiane są również obszary, w których często występują dysfunkcje, oraz metody przeciwdziałania im, takie jak budowanie zaufania, zarządzanie konfliktami i skoncentrowanie na rezultatach.

==Dysfunkcja a patologia==
Granica pomiędzy terminem '''dysfunkcja''' i terminem '''[[patologia]]''' jest bardzo ciężka do wykrycia. W praktyce często zdarza się, że terminy te używane są zamiennie, gdyż są one bardzo do siebie zbliżone. Trudność w znalezieniu momentu granicznego między tymi dwoma terminami posiada swoje odbicie również w sposobach definiowania.

Można to ukazać m.in. na przykładzie definiowania patologii przez Stockiego R. Uważa on, że mianem patologii określa się ''wszelkie dysfunkcje organizacyjne, które stanowią przeszkodę w zdobywaniu określonych przez nią dążeń (celów), przy ustalonym terminie i posiadanych zasobach'' (R. Stocki 2013, s. 50).

Dysfunkcje są określane, jako takie zjawiska, które wywierają niekorzystny wpływ na daną zbiorowość/system społeczny. Odziaływanie dysfunkcji powoduje pewne niekorzystne, idące w niewłaściwą stronę zmiany w tymże systemie. W przypadku, ''gdy czas wpływania dysfunkcji na [[system]] znacznie się wydłuża, to taka sytuacja może spowodować powstanie stanu patologicznego w tym systemie''. To z kolei wskazuje, że dysfunkcja danej organizacji zakłóca jej prawidłowe funkcjonowanie, natomiast dysfunkcja odnosząca się do zarządzania wywołuje trudności w kierowaniu systemem tej organizacji (J. Pasieczny 2016, s. 4).

<google>n</google>

==Obszary i źródła dysfunkcji==
Twierdzi się, że korzenie szkodliwych i niewłaściwych zachowań mogą występować na trzech płaszczyznach (M. Laszczak 1999, s. 101-130):
# całej [[organizacja|organizacji]],
# poszczególnych zespołów,
# poszczególnych pracowników - traktowanych (rozpatrywanych) w sposób indywidualny.

Rozwijając ostatnią płaszczyznę ('''indywidualnych pracowników'''), za źródła pojawienia się dysfunkcji przyjmuje się m.in.:
* wrodzone cechy poszczególnych osób,
* brak zaistnienia zgodności pomiędzy tym, jaki rodzaj pracy osoba wykonuje, a jakie posiada psychologiczne skłonności.

W drugim przypadku powodami są m.in.:
* tkwiące w grupie sposoby zachowywania się,
* posiadane przez tą grupę określone wzorce.

Natomiast w pierwszej płaszczyźnie odnoszącej się do '''organizacji jako całości''', za przyczynę uznaje się kulturę organizacji (E. Robak i in. 2015, s. 20).

[[kultura organizacyjna|'''Kulturą''']] o charakterze dysfunkcyjnym będzie każda, która odbiega od obecnych albo przyszłych uwarunkowań funkcjonowania danej organizacji. Mowa o uwarunkowaniach (A. Pietruszka-Ortyl 2016, s. 5):
* wewnętrznych i/bądź,
* zewnętrznych.

Nawiązując do warunków '''zewnętrznych''' do obszarów, w których mogą pojawić się dysfunkcje zalicza się m.in.:
* złe rozumienie wizji raz misji przedsiębiorstwa przez pracowników,
* niezintegrowanie organizacji i jej interesariuszy,
* brak sprecyzowanego planu wdrażania zmian i ciągłego usprawniania i rozwijania organizacji,
* niesprecyzowanie metod oraz kryteriów oceniania efektów.

Do warunków '''wewnętrznych''' zalicza się:
* mało widoczne rozgraniczenie poszczególnych grup w organizacji,
* nieposiadanie przez grupę jednolitego języka i zasobu pojęć dla niej charakterystycznych,
* niejednoznaczne podstawy oraz reguły władzy.

Za jeden z głównych obszarów, w którym bardzo często dochodzi do powstania pewnych nieprawidłowości - dysfunkcji uważany jest '''obszar społeczny''' w danej organizacji. Chodzi tutaj głównie o charakter relacji zachodzących wśród członków tej społeczności. Do źródeł tych niesprawności można zaliczyć (E. Robak 2015, s. 19-20):
* bycie zamkniętym na idee zgłaszane przez innych,
* uporczywe dążenie do zdobycia władzy,
* nieufność w stosunku do innych osób (współpracowników),
* udawane zachowania (sztuczne zachowywanie się),
* przyjmowanie agresywnego nastawienia do innych
* manipulowanie informacjami,
* i inne.

Wśród innych obszarów znacznie narażonych na dysfunkcje występuje (Z. Janowska i in. 2007, s. 11):
# obszar planowania zasobów ludzkich
# obszar [[rekrutacja|rekrutowania]] i selekcji
# obszar adaptacji
# obszar [[motywowanie|motywowania]]
# obszar oceniania
# obszar wynagradzania
# obszar szkolenia i rozwoju
# obszar zwalniania pracowników

==Przeciwdziałanie dysfunkcjom w zespole==
Pomocnymi sposobami radzenia sobie z dysfunkcjami, zapobiegania im, może być stosowanie metod polegających na (P. Lencioni 2012, s. 20-71):
* budowaniu wśród członków zespołu zaufania
* usprawnianiu zarządzania konfliktami
* kreacji zaangażowania
* skoncentrowaniu na rezultatach
* przyjmowaniu odpowiedzialności

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Patologia]]}} — {{i5link|a=[[Warunki pracy - społeczne]]}} — {{i5link|a=[[Kultura organizacyjna]]}} — {{i5link|a=[[Negocjacje w ZZL - rodzaje]]}} — {{i5link|a=[[Humanizacja pracy]]}} — {{i5link|a=[[Konflikt]]}} — {{i5link|a=[[Dyskomfort]]}} — {{i5link|a=[[Czarna owca]]}} — {{i5link|a=[[Biurokracja]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Janowska Z. (red.) (2007), ''Dysfunkcje i patologie w sferze zarządzania zasobami ludzkimi'', Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź
* Laszczak M. (1999), ''Patologie w organizacji: mechanizmy powstawania, zwalczanie, zapobieganie'', Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków
* Lencioni P. (2012), ''Przezwyciężanie pięciu dysfunkcji pracy zespołowej'', Wydawnictwo MT Biznes, Warszawa
* Pasieczny J. (2016), ''Źródła patologii organizacyjnych'', Zarządzanie i Finanse, t. 14, nr 3, cz. 2
* Pietruszka-Ortyl A. (2016), ''[https://repozytorium.ur.edu.pl/bitstream/handle/item/1716/28%20pietruszka-ortyl-dysfunkcje.pdf?sequence=1&isAllowed=y Dysfunkcje i patologie kultury organizacyjnej w Perspektywie Polski]'', Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, nr 46
* Robak E. (red.) (2015), ''Patologie i dysfunkcje w środowisku pracy'', Wydawnictwo Wydziału Zarządzania Politechniki Częstochowskiej, Częstochowa
* Stocki R. (2013), ''Diagnoza Organizacji od A do Z'', Wolters Kluwer, Warszawa
* Czarnecki P. (2011), ''Dysfunkcja społeczna i pojęcia pokrewne w pracy socjalnej'', Humanum, Międzynarodowe Studia Społeczno-Humanistyczne, nr 7(2)
</noautolinks>

{{a|Patrycja Nowak}}
[[Kategoria:Zjawiska społeczne]]

{{#metamaster:description|Dysfunkcja - nieprawidłowe funkcjonowanie przedmiotu, urządzenia lub społeczeństwa. Skutki wywołują negatywne następstwa w życiu indywidualnym, gospodarczym i społecznym.}}

Dysfunkcja - Historia wersji

Zybex o 21:18, 18 sty 2024