Sw: /* Rola dóbr rzadkich w ekonomii międzynarodowej */

2023-12-17T19:16:37Z

Rola dóbr rzadkich w ekonomii międzynarodowej

Nowa strona

'''[[Dobro]] rzadkie''' to rodzaj dobra gospodarczego, które jest dostępne na rynku, ale tylko w bardzo ograniczonej ilości. Na dobra rzadkie składają się dobra konsumpcyjne i dobra produkcyjne, inaczej nazywane środkami produkcji<ref>M. Smaga, T. Włudyka 2012, s.60</ref>. W rynku regulowanym zasadniczą rolę pełnią właśnie dobra rzadkie. "Dobro rzadkie to [[dobro publiczne]] (społeczne), które powinno być dostępne dla całej społeczności bez względu na to czy dostarczenie go przynosi [[zysk]], czy jest ono faktycznie potrzebne jednostce. Dobro rzadkie jest zatem dobrem szczególnym, które nie jest powszechnie dostępne, ale które ma istotne znaczenie dla całego społeczeństwa <ref>K. Chałubińska-Jentkiewicz (2011), s. 167-168</ref>". Nawet jeśli jest mało opłacalne, państwo ma na celu jego dostarczenie. W ten sposób dobro jest rzadkie kojarzone jest z dobrem luksusowym, a w opinii społeczeństwa każdy powinien mieć do niego dostęp czy tego potrzebuje czy też nie. Wraz ze wzrostem dochodów zwiększa się [[popyt]] na dobra luksusowe<ref>D. Begg, R. Dornbusch, S. Fischer, G. Vernasca (2014), s.138</ref>.
'''Dobra rzadkie bardzo często trafiają do tego, kto jest w stanie zapłacić za nie najwięcej.''' Nie jesteśmy w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb. [[Cena]] jaką trzeba za nie zapłacić zwiększa się wraz ze spadkiem jego dostępności. W takim przypadku popyt przewyższa [[podaż]]<ref>E. Nojszerwska 2010, s. 40</ref>.

==TL;DR==
Dobra rzadkie to rodzaj dóbr gospodarczych, które są dostępne na rynku, ale w ograniczonej ilości. Mogą to być dobra konsumpcyjne i produkcyjne. Państwo często ma za zadanie dostarczać dobra rzadkie, nawet jeśli nie są one opłacalne. Dobra rzadkie często trafiają do tych, którzy są w stanie za nie najwięcej zapłacić. W gospodarce międzynarodowej walka toczy się o kontrolę nad dobrami rzadkimi. Handel międzynarodowy zwiększa dostępność dóbr i usług. Gospodarka współdzielenia może też przyczynić się do większej dostępności dóbr i zwiększenia świadomości ekologicznej.

==Rodzaje dóbr rzadkich==
W pierwszej kolejności dobra rzadkie możemy podzielić na konsumpcyjne i produkcyjne.
* '''Dobra konsumpcyjne''' dzielimy na<ref>M. Smaga, T. Włudyka 2012, s.59-61</ref>:
** nietrwałe - którego czas użytkowania jest krótki, w przypadku produktów spożywczych mogą to być trufle, stare roczniki win,
** trwałe - którego czas użytkowania jest długi, nawet całe życie, np.: samochody wodorowe,
** materialne - inaczej nazywane towarami lub produktami, np.: niektóre leki na ultra rzadkie choroby,
** [[usługi]] - dzielimy na:
*** materialne - przywracają [[wartość]] towaru poprzez naprawę lub inne usprawnienie, [[magazynowanie]] dobra, np.: przechowanie komórek macierzystych
*** niematerialne - jest to zbiór czynników zwróconych na człowieka i jego psychikę, np.: lot w kosmos, w krajach ubogich będzie to edukacja i opieka zdrowotna.
* '''Dobra produkcyjne''' czyli środki produkcji<ref>M. Smaga, T. Włudyka 2012, s.59-61</ref>:
** dobra inwestycyjne - inaczej środki pracy to maszyny i urządzenie, np.: robot do demontażu iPhone’ów, aby odzyskać najcenniejsze i najrzadsze [[surowce]],
** dobra pośrednie - czyli przedmioty pracy, są to dobra na które działa się środkami pracy, np.: wyczerpujące się surowce mineralne w kopalniach.
[[Plik:Dobra rzadkie.png|300px|right|thumb|Rys. 1. Podział dóbr rzadkich (źródło: opracowanie własne na podstawie M. Smaga, T. Włudyka 2012, s.60)]]

<google>n</google>

==Rola dóbr rzadkich w ekonomii międzynarodowej==
Odnosząc się do '''gospodarki otwartej''' można zauważyć, że [[potrzeby]] są nieskończenie duże na całej kuli ziemskiej. Obecnym problemem świata jest [[rzadkość]] niektórych dóbr i usług. Kraje prowadzą ze sobą [[handel]] zagraniczny po to żeby zdobyć rzadkie surowce mineralne, kupić produkty i [[towary]] których nie mogą wytwarzać. '''Właśnie tutaj o dobra rzadkie toczy się walka, ten kto je kontroluje ma władzę.''' Uprawienie kawy, herbaty czy bananów w Polsce jest fizycznie niemożliwe, z powodu innego klimatu. Gdyby Polska funkcjonowała w izolacji od reszty świata, te dobra szybko stałyby się dobrami rzadkimi. Kraje, w których [[klimat]] sprzyja takim uprawom, osiągają korzyści absolutne. Oznacza to, że są bardziej efektywni w produkcji właśnie tego dobra. [[Handel międzynarodowy]] skłania do większej konsumpcji, ponieważ zwiększa [[dostępność]] dóbr i usług<ref>E. Nojszewska (2010), s.425-427</ref>.

'''[[Gospodarka]] współdzielenia''' jest stosunkowo nowym zjawiskiem w skali światowej. Proponuje ona dostęp do dóbr i usług, które wcześniej nie były dostępne. Wykorzystuje się do tego platformy internetowe ogólnodostępne na całym świecie. "Należy jednak pamiętać, że [[złożoność]] zjawiska, jakim jest [[sharing economy]], oraz jego występowanie w wielu sektorach (czasem bardzo trudnych do porównania) nie pozwala go w sposób jednoznaczny ocenić. Do bardziej optymistycznych wniosków można dojść, gdy analizie poddaje się rozwiązania gospodarki współdzielenia tylko od strony konsumpcyjnej. Nie wymaga potwierdzenia fakt, że korzystanie z noclegów w domach należących do innych ludzi zmniejsza popyt na nowe hotele, a dzielenie się przedmiotami lub narzędziami z sąsiadami obniża poziom zakupów tych dóbr w sklepach. Korzystanie z takich rozwiązań zwiększa także społeczną [[odpowiedzialność]] i świadomość wyczerpujących się zasobów otaczającego nas świata<ref>B. Sztokfisz 2017, s.99-100</ref>".

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Gospodarka naturalna]]}} — {{i5link|a=[[Dobro wolne]]}} — {{i5link|a=[[Kraj pochodzenia]]}} — {{i5link|a=[[Gospodarka otwarta]]}} — {{i5link|a=[[Polityka protekcyjna państwa]]}} — {{i5link|a=[[Gospodarka zamknięta]]}} — {{i5link|a=[[Dualizm ekonomiczny]]}} — {{i5link|a=[[Monopol]]}} — {{i5link|a=[[Dobro produkcyjne]]}} — {{i5link|a=[[Okres indukcyjny]]}} — {{i5link|a=[[Gospodarka towarowa]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Begg D., Fisher S., Vernasca G., Dornbusch R. (2014), ''Ekonomia: Makroekonomia'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
* Chałubińska-Jentkiewicz K. (2011), ''Media audiowizualne Konflikt regulacyjny w dobie cyfryzacji'', Wolters Kluwer, Warszawa
* Nojszewska E. (2010), ''Podstawy Ekonomii'', Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa
* Smaga M., Włudyga T. (2012), ''Instytucje gospodarki rynkowej'', Wolters Kluwer, Warszawa
* Sztokfisz B. (2017), ''Gospodarka współdzielenia - pojęcie, źródła, potencjał'', Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, nr 6 (966)
</noautolinks>
[[Kategoria:Dobro (Ekonomia)]]
{{a|Alicja Wojciechowska}}

{{#metamaster:description|Dobro rzadkie to ograniczone dobro dostępne na rynku, które zyskuje na wartości wraz ze wzrostem popytu i ograniczeniem dostępności.}}

Dobro rzadkie - Historia wersji

Sw: /* Rola dóbr rzadkich w ekonomii międzynarodowej */