Sw: Infobox5 - przypisy zamiana

2023-11-25T22:02:39Z

Infobox5 - przypisy zamiana

Nowa strona

'''Cech rzemiosł różnych''' - to powiązane grupy rzemieślników na terenie Polski, które wraz z rozwojem gospodarczym prowadzą swoją wytwórczość w terenach wiejskich i miejskich, a specjalizowały się m.in. w piekarnictwie, krawiectwie, garbarstwie, kowalstwie, czy kamieniarstwie. Grupy rzemieślnicze posiadały swoje charakterystyczne znaki. Nazwa "cech" wywodzi się od słowa "zeichen", które w języku niemieckim oznacza znak. Od roku 2001 w Polsce przedstawicielem rzemieślników-pracodawców jest Związek Rzemiosła Polskiego, reprezentujący grupę ponad 250 tyś rzemieślniczych podmiotów gospodarczych.

==TL;DR==
Artykuł opisuje historię i rolę cechów rzemieślniczych w Polsce. Cechy są grupami rzemieślników, które specjalizują się w różnych zawodach, takich jak piekarstwo czy krawiectwo. Mają one znaczenie w utrzymaniu wysokiej jakości wyrobów rzemieślniczych oraz reprezentowaniu interesów rzemieślników. Obecnie cechy są uznawane za organizacje samorządu gospodarczego i mają różne zadania, takie jak promocja rzemiosła i nadzór nad przygotowaniem zawodowym.

==Historia założenia==
W historii Polski '''cech rzemiosł wywodził się z czasów Piastów''', powstający od grup wytwarzających podobne wyroby. Było to początkiem powstawania sprecyzowanych zawodów, które znamy do dziś: piekarz, garncarz, kamieniarz itd. Przebieg powstania cechów aż po obecne czasy, rozwijał się w przedziałach czasowych<ref>Związek Rzemiosła Polskiego 2022</ref>:
* X-XIII wiek to czas przekształcenia produkcji terenów wiejskich w miejskie grupy rzemieślnicze, które wspólnie angażowały się o odpowiedni poziom produkcji oraz odpowiednie warunki sprzedaży
* XIV wiek to moment zaistnienia poważnych zrzeszeń rzemieślników miejskich, które w większych miastach Polski jak Kraków. Pojawiły się surowe reguły regulujące jakość wyrobów oraz dbałość o wartość sprzedaży
* XV wiek jest rozwojem powstania cechów funkcjonujących u boku zakonów lub parafii, gdzie wzajemna troska członków grupy, pomagała w codziennym funkcjonowaniu oraz opiece medycznej. W tym okresie powstały określenia '''mistrz''', czyli pracodawca o doświadczeniu w rzemiośle oraz '''czeladnik''', czyli pracownik, który został wyszkolony i posiada wiedzę, doświadczenie i zdany egzamin czeladniczy
* XVIII wiek to spowolnienie rozwoju rzemiosła na skutek wzrostu przemysłu
* XIX wiek to przekształcenie w zorganizowane grupy związkowe cechów
* XX wiek to czas powstania pierwszych izb rzemieślniczych, a w dalszym toku Związku Izb Rzemieślniczych
* XXI wiek mamy Związek Rzemiosła Polskiego, który jest przedstawicielem wszystkich rzemieślniczych przedsiębiorstw.

<google>n</google>

==Cech rzemiosł w świetle prawa==
Obecnie podstawą prawną do prowadzenia działalności rzemieślniczej jest '''Prawo Przedsiębiorców'''.
W przypadku zgrupowania przedsiębiorców wykonujących dane rzemiosło o takim samym charakterze, konieczne jest ich skorelowanie i dbanie o właściwy poziom efektów ich pracy oraz nauczanie nowych kandydatów. W przypadku kiedy grupa rzemieślników robi się coraz bardziej liczna, wtedy konieczne jest reprezentowanie tej grupy, choćby w kwestii relacji z [[Administracja publiczna|administracją publiczną]].
W tym przypadku właściwym jest utworzenie cechu, jako '''organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła'''.
Zgodnie z zapisem Ustawy z dnia 22 marca 1989 r. rozdziału I o rzemiośle art. 9, opis cechu jest następujący<ref>Ustawa o rzemiośle 1989, s.8-9</ref>:

"Art. 9.
# Cechy są organizacjami samorządu gospodarczego rzemiosła zrzeszającymi rzemieślników według kryterium terytorialnego lub według rodzaju działalności gospodarczej.
# Podstawowym zadaniem cechu jest w szczególności utrwalanie więzi środowiskowych, postaw zgodnych z zasadami etyki i godności zawodu, a także prowadzenie na rzecz członków działalności społeczno-organizacyjnej, kulturalnej, oświatowej i gospodarczej, a także reprezentowanie interesów członków wobec organów administracji i sądów".

==Zadania cechu, jako samorządu gospodarczego rzemiosła==
Do głównych zadań cechu według Ustawy z dnia 22 marca 1989 r. rozdziału I o rzemiośle art. 7.5. m.in. należy<ref>Ustawa o rzemiośle 1989, s.8</ref>:
# promocja działalności gospodarczej i społeczno-zawodowej rzemiosła;
# nadzór nad organizacją i przebiegiem procesu przygotowania zawodowego w rzemiośle;
# udzielanie pomocy rzemieślnikom i innym przedsiębiorcom zrzeszonym w organizacjach samorządu gospodarczego rzemiosła;
# reprezentowanie interesów środowiska rzemieślniczego wobec organów administracji publicznej;
# uczestniczenie w realizacji zadań z zakresu oświaty i wychowania w celu zapewnienia wykwalifikowanych kadr dla gospodarki, w tym prowadzenie szkół.

Cechy, jako organizacje samorządu gospodarczego powinny dbać o przestrzeganie przez rzemieślników odpowiednich zasad etyki oraz stać na straży odpowiedniego poziomu jakościowego rzemiosła.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Izba rzemieślnicza]]}} — {{i5link|a=[[Ochotnicze hufce pracy]]}} — {{i5link|a=[[Podmiot gospodarczy]]}} — {{i5link|a=[[Przedsiębiorstwo społeczne]]}} — {{i5link|a=[[Osoba prawna]]}} — {{i5link|a=[[Przedsiębiorca]]}} — {{i5link|a=[[Zarządca nieruchomości]]}} — {{i5link|a=[[Wolontariat]]}} — {{i5link|a=[[Lekarz medycyny pracy]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Bielawska A., Łukasik G. (2014), ''Rzemiosło w społeczeństwie i gospodarce'', Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Nr 799
* Gadocha M. (2012), ''Cech piekarzy i handel chlebem w Krakowie w okresie nowożytnym'', Księgarnia Akademicka Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków
* Serafin P. (2007), ''Rola sektora organizacji pozarządowych w rozwoju obszarów wiejskich województwa małopolskiego'', Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Nr 746
* Strona internetowa: ''[https://zrp.pl/o-nas/historia/ Związek Rzemiosła Polskiego]''
* ''Ustawa z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle.'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19890170092 Dz.U. 1989 nr 17 poz. 92]
* ''Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000646 Dz.U. 2018 poz. 646]
</noautolinks>

{{a|Jakub Wilczek}}
[[Kategoria:Instytucje otoczenia biznesu]]

{{#metamaster:description|Związki rzemieślnicze w Polsce - grupy specjalistów w różnych dziedzinach rzemiosła, takich jak piekarnictwo, krawiectwo i garbarstwo.}}

Cech rzemiosł różnych - Historia wersji

Sw: Infobox5 - przypisy zamiana