Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2023-12-19T15:38:41Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''[[Biegły]] sądowy''' to osoba uznawana za eksperta w swojej dziedzinie powoływana podczas [[postępowanie sądowe|postępowań sądowych]] w celu przedstawienia swojej fachowej opinii na dany temat. Zajęcie to można podjąć dobrowolnie, z własnej inicjatywy, musi jednak zostać powołane i zaakceptowane decyzją sądu. Główny zadaniem biegłego, jest wyrażenie obiektywnej, profesjonalnej opinii dotyczące danego, konkretnego przypadku będącego przedmiotem postępowania sądowego. Rozeznanie i podejście biegłego powinno bazować na wieloletnim doświadczeniu, wielokrotnym kontakcie z danym typem sytuacji.

Opinia biegłego jest kluczowa w decyzji sądu, gdyż jest to fachowe spojrzenie na [[dane]] zagadnienie. Dzięki pomocy biegłego, sąd ma lepiej zrozumieć prawa funkcjonowania danego zjawiska.

==TL;DR==
Biegły sądowy to ekspert powoływany przez sąd w celu przedstawienia swojej profesjonalnej opinii na temat konkretnej sprawy. Opinia biegłego jest ważna dla decyzji sądu i powinna być poparta argumentami. Biegły ma prawo do wynagrodzenia i poniesionych kosztów. Jest odpowiedzialny za rzetelną i prawdziwą opinię.

==Powoływanie biegłego sądowego==
Biegły sądowy zostaje ustanowiony przez prezesa sądu okręgowego na okres 5 lat. Biegły sądowy może zostać poproszony na wniosek sądu o zaopiniowanie zarówno w sprawie toczącej się w [[postępowanie karne|postępowaniu karnym]] jak i [[postępowanie cywilne|cywilnym]]. Jego pomoc jest niezbędna, gdyż organy sądownicze nie posiadają fachowej wiedzy na temat każdej dziedziny życia w [[społeczeństwo|społeczeństwie]]. Biegły jest powoływany gdy kwestia nie tyczy się sprawy ogólnej, powszechnie znanej i rozumianej przez osoby dorosłe, wyedukowane, posiadające doświadczenie życiowe, zajmuje się on sprawami specjalistycznymi. W świetle prawa dopuszczalne jest [[powołanie]] biegłego każdej specjalności.

==Opinia biegłego sądowego==
Aby dokonać poprawnej oceny sytuacji, biegły ma dostęp do akt sprawy, do której ma się ustosunkować. Biegły sądowy przekazuje swoją opinię do sądu, przed rozprawą, aby ten mógł zapoznać się z jej treścią. Sąd orzeka, czy opinia ma być przedstawiona ustnie, czy na piśmie. Każda opinia przekazana przez biegłego musi być uzasadniona i poparta argumentami. Może również zostać wezwany na świadka i wyjaśniać poszczególne zagadnienia i części opinii, co ma bardzo często miejsce w przypadku zawiłych lub kontrowersyjnych spraw sądowych. W niektórych sytuacjach o opinię jest proszony więcej niż jeden biegły, aby uzyskać możliwie najbardziej [[wiarygodność|wiarygodną]] i wypośrodkowaną opinię.

Na podstawie przepisów opinia powinna zawierać:
# imię, nazwisko, stopień i tytuł naukowy, specjalność i stanowisko zawodowe biegłego sądowego,
# imiona i nazwiska oraz pozostałe dane innych osób, które uczestniczyły w przeprowadzeniu ekspertyzy, ze wskazaniem czynności dokonanych przez każdą z nich,
# w wypadku opinii instytucji - także pełną nazwę i siedzibę instytucji,
# czas przeprowadzonych badań oraz datę wydania opinii,
# [[sprawozdanie]] z przeprowadzonych czynności i spostrzeżeń oraz oparte na nich wnioski,
# podpisy wszystkich biegłych, którzy uczestniczyli w wydaniu opinii<ref>''Kodeks postępowania karnego'' 1964, s. 64</ref>

Dowodu z opinii biegłego nie wolno zastępować innymi dowodami<ref>T. Grzegorczyk 2001, s. 472</ref>

Opinia nie powinna formułować winy, czy subiektywnych opinii oceniających leżących w kompetencjach organu procesowego. Biegły nie ma również prawa podważać wiarygodności zeznań.

<google>n</google>

==Instrumenty przygotowania opinii biegłego sądowego==
Występuje wiele różnego rodzaju instrumentów przygotowujących opinię wydawaną przez biegłego, użycie każdego z nich zależy od charakteru sprawy. Z mocy prawa biegli mają [[prawo]] do pełnej [[autonomia|autonomii]] jeśli chodzi o wybór metody i środków zbadania zaistniałej kwestii, która będzie przedmiotem opinii. Biegły nie jest ograniczony jeśli chodzi o środki, ale zazwyczaj posługuje się następującymi metodami:
* analiza
* synteza
* [[prognoza]]
* instrumenty matematyczno-statystyczne
* instrumenty ekonomiczne
* porównanie<ref>A. J. Bělohlávek R. Hótová 2010, s. 323-324</ref>

==Ocena opinii biegłego sądowego==
Opinia sporządzona przez biegłego sądowego podlega w całości sprawdzeniu przez organ procesowy. Jeżeli opinia jest niejasna, rozumie się przez to, że niemożliwe jest zrozumienie wniosków lub argumenty wewnątrz jej są sprzeczne, bądź nielogiczne.

==Wynagrodzenie==
Biegły sądowy ma prawo do wynagrodzenia za swoją pracę, jak również wszystkie poniesione [[koszty]] na rzecz wykonania danej [[praca|pracy]]. Może on również otrzymać [[zaliczka|zaliczkę]] na poczet [[wydatek|wydatków]], przyznaną przez sąd. Ostateczna kwota wynagrodzenia zależy od ilości czasu przepracowanego przez biegłego, przepisów i decyzji sądu.

==Odpowiedzialność==
Biegły sądowy składa przyrzeczenie, że jego [[praca]] zostanie wykonana [[rzetelność informacji|rzetelnie]] i sumiennie. Odpowiada za to, aby przedstawić prawdziwą opinię. Zostaje on również poinformowany o odpowiedzialności karnej za przedstawienie fałszywej opinii.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Referencje]]}} — {{i5link|a=[[Orzeczenie lekarskie]]}} — {{i5link|a=[[Operat szacunkowy]]}} — {{i5link|a=[[Interpretacja podatkowa]]}} — {{i5link|a=[[Sądowy tytuł egzekucyjny]]}} — {{i5link|a=[[Aktuariusz]]}} — {{i5link|a=[[Dane osobowe]]}} — {{i5link|a=[[Badania kierowców]]}} — {{i5link|a=[[Starosta powiatu]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Bělohlávek A., Hótová R. (2011), ''Biegli w środowisku międzynarodowym w postępowaniu: sądowym cywilnym i karnym oraz arbitrażowym, a także w sporach inwestycyjnych'', C.H. Beck, Warszawa
* Chowaniec C., Nowak A., Chowaniec M., Kobek M. (2005), ''Uwagi o pozycji lekarza biegłego sądowego w obowiązującym stanie prawnym'', ARCH. MED. SĄD. KRYM., LV, 268-272
* Grzegorczyk T. (2001), ''Kodeks postępowania karnego'', Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków
* Kumar S. (2010), ''Expert Court, Expert Agency'', University of California, Davis
* Piotrowska I. (2007), ''[http://www.amsik.pl/archiwum/2_2007/2_07f.pdf Pozycja i rola biegłego sądowego w świetle oczekiwań organu procesowego]'', ARCH. MED. SĄD. KRYM., LVII
* Szozda R., Procek M. (2007), ''Lekarz jako biegły sądowy'', Nowiny Lekarskie, nr 76
* ''Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19640430296 Dz.U. 1964 Nr 43 poz. 296]
* ''Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19970890555 Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555]
</noautolinks>

{{msg:law}}
{{a|Teresa Witek}}
[[Kategoria:Zawody prawnicze]]

{{#metamaster:description|Biegły sądowy - ekspert w postępowaniach sądowych, przedstawiający fachową opinię. Powołany przez sąd, wyraża obiektywną opinię opartą na doświadczeniu i wiedzy. Kluczowa rola w decyzji sądu.}}

Biegły sądowy - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links