Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2023-12-23T18:00:22Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Behawiorysta''' to osoba zajmująca się zachowaniem osób w organizacjach o wysokich [[Kompetencje|kompetencjach]] psychologicznych. Behawioryści, potrafią przewidywać typowe zachowania ludzi na podstawie podejmowanych przez nich reakcji<ref>Mazanowska E. (2014), s. 87.</ref> oraz biorą pod lupę bodźce mające na nie wpływ. Badają oni zachowania człowieka, jednocześnie nie łącząc ich ze świadomością samej jednostki<ref>Sulik-Górecka A. (2015), s. 108</ref>

'''Behawiorysta epistemologiczny''' zajmuje się badaniem [[Wiedza|wiedzy]] i myśli jednostki ''z publicznego, trzecioosobowego punktu widzenia, traktując język jako służący [[Komunikacja|komunikacji]] i wiedzę jako [[wynik]] argumentacji i dyskusji''.<ref>Zając P. (2012), s. 112</ref>

Termin behawiorysta, rozważany jako [[zawód]], w odniesieniu do zwierząt, to osoba przeprowadzająca terapię zaburzeń zachowań u zwierząt oraz na korygująca ich niechciane, czy dewiacyjne zachowania<ref>Kokocińska A. (2015), s. 226</ref>

[[Przedmiot badań]] behawiorystów można tak naprawdę streścić do pytania na temat ludzkiego zachowania - "co człowiek robi i dlaczego to robi?".<ref>Kister A. (2016), s. 135</ref>

==Behawiorysta a behawioryzm==
[[Behawioryzm]] należy do dziedziny psychologii, badającej reakcję jednostki na bodźce społeczne i fizyczne oraz jej zachowania<ref>Sulik-Górecka A. (2015), s. 108</ref> Za twórcę całego nurtu behawioryzmu uważany jest John Broadus Watson, który w 1913 r. wydał [[manifest]] pt. "Psychologia jak ją widzi behawiorysta" opisujący koncepcję psychologii, w tym behawioryzmu<ref>Kokocińska A. (2015), s. 223</ref> Jednakże już w 1879 r. Wilhelm Wundt, zainteresowany tematem behawioryzmu, "założył pierwsze w Europie [[laboratorium]] eksperymentalne na Uniwersytecie w Lipsku".<ref>Sulik-Górecka A. (2015), s. 108</ref>

==Behawioryści a ekonomiści - różnice na przykładzie pojęcia przedsiębiorczość==
Według behawiorystów, przedsiębiorców nie opisuje [[Innowacja|innowacyjność]] lecz cechy związane z intuicją i [[Kreatywność|kreatywnością]]. Są to m.in. energiczność, nieustępliwość czy [[elastyczność]]. Ta [[definicja]] jest zupełnie przeciwstawna od tej podanej przez ekonomistów, którzy łączą przedsiębiorców z nowatorstwem. Różnica między obiema tezami wynika z różności ich dyscyplin naukowych<ref>Brachowicz M. (2013), s. 5-6</ref>

Najbardziej znani behawioryści lat 50. i 60. ubiegłego wieku:
# Iwan Pawłow,
# [[Burrhus Frederic Skinner]],
# John Watson<ref>Sulik-Górecka A. (2015), s. 109</ref>

<google>n</google>

==Metody badawcze behawiorysty==
'''[[Obserwacja]] jako [[metoda]] badawcza'''. Behawioryści wykorzystują obserwację jako jedną z głównych metod badawczych. Polega ona na bezpośrednim monitorowaniu zachowania jednostek w określonym kontekście, takim jak [[organizacja]]. Zaletą tej metody jest możliwość uzyskania bezpośrednich, obiektywnych danych na temat zachowań pracowników. Badacze mogą bezpośrednio zaobserwować, jak ludzie reagują na różne bodźce i jakie zachowania wykazują w różnych sytuacjach.

Obserwacja ma jednak również pewne ograniczenia. Po pierwsze, może być trudno zachować pełną obiektywność i niezależność badacza, szczególnie jeśli jest on jednocześnie pracownikiem organizacji, którą badają. Ponadto, obserwacja nie zawsze dostarcza pełnej informacji na temat wewnętrznych motywacji i potrzeb jednostki, które mogą mieć wpływ na jej zachowanie. Mimo to, obserwacja jest ważnym narzędziem badawczym behawiorystów, pozwalającym na zgromadzenie informacji o obserwowanych zachowaniach w organizacji.

'''Eksperymenty laboratoryjne'''. Behawioryści często wykorzystują eksperymenty laboratoryjne do badania zachowania ludzi w organizacjach. Polegają one na kontrolowaniu różnych zmiennych i badaniu, jakie efekty mają na zachowanie pracowników. Eksperymenty laboratoryjne pozwalają na uzyskanie bardziej precyzyjnych i kontrolowanych wyników, niż ma to miejsce w przypadku obserwacji w naturalnym środowisku.

Jednak istnieje kilka zagrożeń związanych z tym podejściem. Po pierwsze, eksperymenty laboratoryjne są często przeprowadzane na próbach niewielkich grup ludzi, co może wpływać na ich reprezentatywność i ogólną [[wiarygodność]] wyników. Ponadto, niektóre zachowania mogą być trudne do zasymulowania w sztucznym środowisku laboratoryjnym, co może prowadzić do wyników nieodzwierciedlających rzeczywistości.

'''[[Analiza danych]]'''. Po zebraniu danych na temat zachowań w organizacji, behawioryści przeprowadzają ich analizę w celu wyciągania wniosków. Najczęściej stosowane techniki analizy danych to m.in. [[analiza statystyczna]], analiza treści, analiza sieci społecznych czy analiza sekwencyjna.

Analiza statystyczna jest jednym z najważniejszych narzędzi behawiorystów. Pozwala ona na identyfikację wzorców i zależności między różnymi zmiennymi, takimi jak zachowanie pracowników a czynniki kontekstowe. Analiza treści jest natomiast wykorzystywana do analizy tekstu, na przykład analizy treści zgromadzonych w ankietach czy raportach z obserwacji. Analiza sieci społecznych pozwala na badanie struktury i wzorców relacji między pracownikami. Natomiast analiza sekwencyjna koncentruje się na analizie kolejności i wzorców zachowań w organizacji.

'''Badania ankietowe'''. Behawioryści często korzystają z badań ankietowych do zbierania informacji na temat zachowań w organizacjach. Ankiety pozwalają na zebranie dużej ilości danych od wielu pracowników w krótkim czasie. Przy projektowaniu i analizie ankiet należy jednak wziąć pod uwagę kilka kluczowych czynników.

Po pierwsze, ważne jest, aby ankiety były odpowiednio skonstruowane i mierzyły rzeczywiste zachowania oraz czynniki kontekstowe. Należy również pamiętać o anonimowości ankietowanych, aby zapewnić im swobodę w wyrażaniu swoich opinii. Ponadto, analiza ankiet wymaga odpowiednich technik statystycznych, takich jak [[analiza czynnikowa]] czy [[analiza regresji]], aby wyciągnąć wnioski z zebranych danych.

'''Formułowanie i testowanie hipotez badawczych'''. Aby przeprowadzić badania behawiorystyczne, ważne jest precyzyjne formułowanie hipotez badawczych. Hipotezy powinny być jasne, mierzalne i możliwe do przetestowania. Następnie behawioryści analizują zebrane [[dane]], aby zweryfikować, czy wyniki potwierdzają lub odrzucają postawione hipotezy.

Najlepsze praktyki związane z formułowaniem hipotez i analizą statystyczną wyników obejmują stosowanie odpowiednich narzędzi statystycznych, takich jak testy t-test czy [[analiza wariancji]]. Ważne jest również, aby wyniki były interpretowane w kontekście teorii behawiorystycznej i wcześniejszych badań, aby móc wyciągnąć trafne wnioski.

==Zastosowanie behawioryzmu w zarządzaniu organizacjami==
'''Rozwiązywanie problemów związanych z zachowaniem pracowników'''. Behawiorysta może pomóc organizacji w identyfikacji i rozwiązaniu różnych problemów związanych z zachowaniem pracowników. Na przykład, behawiorysta może przeprowadzić badania i analizę, aby zidentyfikować przyczyny konfliktów w organizacji i zaproponować skuteczne metody ich rozwiązania. Ponadto, behawiorysta może opracować programy szkoleniowe mające na celu redukcję stresu, motywację pracowników czy zmniejszenie absencji.

'''Wykorzystanie technik manipulacji bodźcami'''. Behawiorysta może wykorzystać [[techniki manipulacji]] bodźcami w celu zwiększenia efektywności i zaangażowania pracowników. Na przykład, behawiorysta może zaproponować [[system]] nagród i kar, który będzie motywował pracowników do wykonywania pożądanych zachowań i osiągania celów organizacji. Ważne jest jednak, aby nagradzać pozytywne zachowania w sposób sprawiedliwy i sprawiający, że pracownicy czują się docenieni.

'''Stosowanie behawioryzmu w rekrutacji i selekcji pracowników'''. Behawioryzm może być również stosowany w procesie rekrutacji i selekcji pracowników. Behawiorysta może opracować odpowiednie [[kryteria oceny]] i metody selekcji, które będą oparte na obserwowalnych zachowaniach kandydatów. Na przykład, behawiorysta może przeprowadzić symulacje sytuacji związanych z pracą, aby ocenić, jak kandydaci reagują na różne bodźce i jakie zachowania wykazują.

'''Budowanie pozytywnej kultury organizacyjnej'''. Behawiorysta może wspierać organizację w budowaniu pozytywnej i efektywnej kultury organizacyjnej. Przez badanie zachowań pracowników i analizę czynników wpływających na kulturę organizacyjną, behawiorysta może identyfikować obszary do poprawy i proponować skuteczne strategie zmiany. Na przykład, behawiorysta może zaproponować programy szkoleniowe, które będą promować wartości organizacji i pozytywne zachowania w jej ramach.

'''[[Zarządzanie]] zmianą'''. Behawiorysta może pomóc organizacji w zarządzaniu zmianą poprzez analizę zachowań pracowników i identyfikację przeszkód, które mogą utrudniać wprowadzenie zmian. Behawiorysta może zaproponować skuteczne strategie komunikacji i motywacji, które pomogą pracownikom zaadaptować się do nowej sytuacji. Ważne jest, aby uwzględnić aspekty związane z wprowadzaniem zmian w zachowaniu pracowników, takie jak edukacja, [[trening]] i wsparcie psychologiczne.

==Krytyka behawiorystycznego podejścia w zarządzaniu==
Behawiorystyczne podejście w zarządzaniu nie jest pozbawione krytyki. Główne zarzuty dotyczą pomijania wewnętrznych motywacji i potrzeb jednostki. Behawiorystyczne podejście skupia się głównie na zewnętrznych bodźcach i nagrodach, nie uwzględniając w pełni wewnętrznych motywacji, które mogą mieć wpływ na zachowanie pracowników. Krytycy argumentują, że takie podejście może prowadzić do niezadowolenia i braku zaangażowania pracowników.

Kolejnym zarzutem wobec behawiorystycznego podejścia jest redukcjonizm w interpretacji zachowania ludzkiego. Behawioryzm skupia się głównie na obserwowalnym zachowaniu, pomijając wewnętrzne [[procesy poznawcze]], emocjonalne i motywacyjne. Krytycy argumentują, że takie podejście upraszcza i redukuje [[złożoność]] ludzkiego zachowania, nie uwzględniając pełnego obrazu człowieka.

Behawiorystyczne podejście jest również krytykowane za pomijanie kontekstu kulturowego. [[Kultura organizacyjna]] ma istotny wpływ na zachowanie pracowników, ale behawiorystyczne podejście często skupia się na ogólnych zasadach i technikach, które mogą nie uwzględniać specyfiki danej kultury. Krytycy argumentują, że ignorowanie kontekstu kulturowego może prowadzić do złej implementacji strategii zarządzania i konfliktów między wartościami organizacji a wartościami pracowników.

Ostatnim zarzutem wobec behawiorystycznego podejścia jest nadmierne skupienie na manipulacji zachowaniem bez uwzględnienia etyki. Behawiorystyczne techniki manipulacji bodźcami mogą prowadzić do nieuczciwego wpływania na pracowników i naruszania ich prywatności. Krytycy argumentują, że behawiorystyczne podejście powinno uwzględniać etyczne aspekty zarządzania, takie jak szacunek dla godności jednostki i zgodność z przepisami prawa.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Nauki społeczne]]}} — {{i5link|a=[[Marian Mazur]]}} — {{i5link|a=[[Psychologia pozytywna]]}} — {{i5link|a=[[Herbert Simon]]}} — {{i5link|a=[[Johann Plenge]]}} — {{i5link|a=[[Tadeusz Marian Kotarbiński]]}} — {{i5link|a=[[Antropologia kulturowa]]}} — {{i5link|a=[[Psychologia poznawcza]]}} — {{i5link|a=[[Dekonstrukcja]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Brachowicz M. (2013), ''Założenia metodologiczne i organizacyjne systemu diagnozy uzdolnień uczniów w zakresie języka angielskiego, matematyki, technologii informacyjno-komunikacyjnych i przedsiębiorczości'', Nowy Sącz
* Kister A. (2016), ''Tendencje rozwoju współczesnej rachunkowości finansowej i zarządczej'', nr 1
* Kokocińska A. (2015), ''Behawioryzm i behawior - myśl filozoficzna i badania przyrodnicze'', Kosmos. Problemy nauk biologicznych, Vol. 64, nr 2
* Mazanowska E. (2014), ''[https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.desklight-d5f22171-7e28-4faa-9cab-12f450d77334/c/6_E_Mazanowska_WG_4_2014_ZiE_pdf.pdf Zarządanie zasobami ludzkimi w ujęciu ekonomii behawioralnej]'', Współczesna gospodarka, Vol. 5, nr 4
* Sulik-Górecka A. (2015), ''[https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.cejsh-51aec6ba-9ebd-45f2-9efe-dd30084b67cb/c/07.pdf Problemy behawioralne rachunkowości]'', Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Vol. 252
* Zając P. (2012), ''[https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.doi-10_2478_v10271-012-0067-5/c/08_Proba_Systematycznej_Artykulacji_Metafilozofii_R.pdf Próba systematycznej artykulacji metafilozofii Richarda Porty’ego]'', Przegląd Filozoficzny. Nowa seria, nr 3
</noautolinks>

{{a|Małgorzata Madej}}
[[Kategoria:Psychologia]]

{{#metamaster:description|Behawiorysta - specjalista ds. zachowań w organizacjach. Badają reakcje i bodźce wpływające na działania jednostek. Badania behawiorystów koncentrują się na powodach ludzkich działań.}}

Behawiorysta - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links