Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2023-12-08T23:32:29Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Baza NoSQL''' - (ang. NoSQL lub Not Only [[SQL]]) - [[baza danych]] nie korzystająca bezpośrednio ze struktury relacyjnego modelu.
Termin "Not Only" oznacza, że systemy te mogą dopuszczać elementy SQL-a (m.in języki zapytań podobne do tych SQL-owych).
Nie powinno się kojarzyć terminu NoSQL z jedną, konkretną technologią, bowiem jest to zbiór rozwiązań, które służą do przechowywania danych.
Zazwyczaj w NoSQL-owych bazach [[dane]] nie są przechowywane w tabelach, nie istnieją także relacje. Sprawdzają się najlepiej do zapisywania dużych ilości danych (tzw. Big Data).

==TL;DR==
Bazy danych typu NoSQL są alternatywą dla tradycyjnych baz relacyjnych i są bardziej elastyczne w przechowywaniu danych. Istnieje kilka typów baz NoSQL, takich jak bazy klucz-wartość, bazy kolumnowe, bazy dokumentowe, bazy oparte na grafach i bazy obiektowe. Każdy typ ma swoje zalety i wady. NoSQL oznacza "Not Only SQL" i odnosi się do zbioru rozwiązań, które służą do przechowywania danych.

==Założenia ruchu NoSQL <ref name="W.A">Wójcik A. (2014), s. 89-91</ref>==
1. Uproszczenie tworzenia oraz budowy zapytań.

2. Poszukiwanie wsparcia dla swoich rozwiązań (na razie tworzonych zazwyczaj przez małe firmy rozwiązań typu [[Open Source|open source]]).

3. "[[Standaryzacja]] interfejsu dostępu do baz NoSQL5".

4. Eliminacja najsłabszych rozwiązań, gdyż obecnie jest ich [[zbyt]] dużo i nikt nie jest w stanie wszystkich przetestować.

==Założenia technologii NoSQL<ref name="W.A"></ref>==
1.Odejście od założenia ACID czyli:
* Atomicity - atomowość (konieczność logowania operacji).
* Consistency - spójność (weryfikacja poprawności).
* Isolation - izolacja (blokowanie).
* Durability - trwałość ([[zapis]] w pamięci trwałej).
Bowiem uznano, że są one zbyt restrykcyjne.

2.Rezygnacja z wielu składników (elementów) baz relacyjnych, gdyż ścisły schemat bazy często bywa wadą.

3. Zmniejszenie znaczenia schematów danych, gdyż największą uwagę powinno się zwrócić na dane.

<google>n</google>

==Cechy baz NoSQL <ref> Sadalage P.J. (red.) (2015), s. 25-28</ref>==
* Sposób przechowywania danych można dobrać w zależności od ich specyfiki.
* Nie posiadają modelu relacyjnego.
* Przechowują bogatą strukturę bardzo blisko spokrewnionych danych, które zostały potraktowane jako jednostki ('''[[agregacja]]''')
* Najczęściej są to bazy [[Open Source|open source]].
* Łatwo się skalują, gdyż mogą działać na rozproszonej architekturze (nie posiadają złączeń), którą daje się łatwo poszerzyć o kolejne jednostki (ang. node).
* Są przystosowane do pracy na klastrach (efektywna [[praca]] w klastrach w przeciwieństwie do baz relacyjnych), nie wszystkie jednak z nich korzystają. Istnieją również bazy grafowe, w którym [[model]] dystrybucji jest podobny do baz relacyjnych, lecz model danych jest inny, dzięki czemu można w nich przechowywać dane zawierające skomplikowane relacje.
* Ich budowa jest przystosowana do potrzeb aplikacji webowych powstałych po 2000 roku.
* Nie posiadają ściśle określonych schematów (np.tabel).
* Mają otwarty kod.
* Tzw. piętą achillesową rozwiązań nierelacyjnych jest to, że praca z kodem aplikacji jest w tym rozwiązaniu utrudniona, bowiem programiści nie mają do tego odpowiednich (szybkich i wygodnych) narzędzi.

==Rodzaje==
Wyróżniamy kilka głównych typów NoSQL-owych baz danych:
* ''' bazy klucz-[[wartość]] (ang. key-value) ''' - są najmniej skomplikowanymi implementacjami NoSQL. Najprościej mówiąc są to tabele, które zawierają dwie kolumny tekstowe. Pierwsza kolumna to klucz, druga zaś wartość. Bazują na mapie, która pozwala dodawać i odczytywać wartości poprzez [[odwołanie]] się do klucza. Zaletą tego typu rozwiązania jest szybkość (zapisu jak i odczytu), a wadą jest stosunkowo mała możliwość segregacji danych, przez co używanie takiej bazy w życiu codziennym jest zazwyczaj nie zalecane. Przykłady takich baz to: BerkeleyDB, LevelDB, Memcached, Project Voldemort, Redis, Riak.
* ''' bazy kolumnowe (ang. column oriented stores) ''' - w tym modelu zamiast w wierszach, dane zapisywane są w kolumnach. To rozwiązanie jest stosowane do przechowywania dużych ilości danych, np. jako hurtowania danych. Na tym modelu została oparta baza danych wykorzystywana przez jeden z najpopularniejszych serwisów społecznościowych - Facebook. Nosi ona nazwę Cassandra. Inne przykłady kolumnowych baz to Hypertable, Hadoop / Hbase.
* ''' bazy dokumentowe ''' - dane przechowywane są w dokumentach (zamiast w tradycyjnych wierszach). W każdym dokumencie obowiązuje struktura klucz-wartość. Zaletą takiego rozwiązania jest duża [[elastyczność]], co pozwala na wierne odtwarzanie danych rzeczywistych w systemach informatycznych.Sposób prezentacji i zapisu danych jest bardziej czytelny niż w innych typach baz. Przykładowe bazy danych to MongoDB i CouchDB, Orient DB oraz baza w systemie IBM Domino.
* ''' bazy oparte na grafach (ang. graph stores) ''' - Najpopularniejszą bazą tego typu jest Neo4j. Bazy te oparte są na teorii grafów. Nie wykorzystują indeksów tylko wskaźniki połączone z przylegającymi elementami. Pozwala to na szybsze wyszukiwanie danych w stosunku do relacyjnych baz. FlockDB, HyperGraphDB, Infinite Graph, Neo4J, OrientDB.
* '''bazy obiektowe (ang. object databases)''' - Struktura takiej bazy przypomina model wykorzystywany w obiektowych językach programowania wysokiego poziomu. Dzięki zastosowaniu takiego rozwiązania nie jest konieczne mapowanie z modelu relacyjnego na obiektowy, pozwala to znacznie skrócić czas dostępu do danych. Przykładami takich baz są Versant, Objectivity, db4O, EyeDB, a także SBQL.
* '''inne bazy danych''' - zazwyczaj stanowią hybrydę kilku z wyżej wymienionych. Takie podejście jest wykorzystane w bazie OrientDB.

Wyżej wymieniony podział, jest podziałem na podstawie modelu danych. Granica pomiędzy różnymi modelami danych jest często dość wąska. Wiele baz danych nie pasuje wyłącznie do jednego modelu, np: OrientDB możemy określić zarówno jako bazę dokumentową, jak i bazę grafową.

==Ciekawostka==
Termin NoSQL - co ciekawe - pojawił się po raz pierwszy właśnie jako nazwa bazy relacyjnej [[Open Source|open source]]. Było to w latach 90., kiedy Carlo Strozzi stworzył bazę, która nie korzystała z języka SQL podczas tworzenia zapytań (stąd człon "No" w nazwie). Nie ma to jednak nic wspólnego (poza zbieżnością nazw) z współczesnym znaczeniem terminu NoSQL.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[BASIC]]}} — {{i5link|a=[[SQL]]}} — {{i5link|a=[[JavaScript]]}} — {{i5link|a=[[Kod QR]]}} — {{i5link|a=[[Python]]}} — {{i5link|a=[[Program komputerowy]]}} — {{i5link|a=[[Open Source]]}} — {{i5link|a=[[SmallTalk (język programowania)]]}} — {{i5link|a=[[Język wysokiego poziomu]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Francuzik S. (2012), ''Bazy danych NoSQL'', Poznań
* Rokicki M. (2011), ''Zastosowanie baz danych noSQL w grach komputerowych'', Siedlce
* Sadalage P. (red.) (2015), ''NoSQL Distilled: A Brief Guide to the Emerging World of Polyglot Persistence'', Wydawnictwo Helion, Gliwice
* Strona internetowa: ''[https://www.mongodb.com/nosql-explained What is NoSQL?]''
* Wójcik A. (2014), ''Nierelacyjne bazy danych'', Zeszyty Naukowe WSEI
* Zieliński P. (2021), ''[https://learn.microsoft.com/pl-pl/previous-versions/msdn10/dn912483(v=msdn.10) Wprowadzenie do NoSQL]'', Microsoft
</noautolinks>

{{a|Przemysław Hardyn, Krystyna Jania}}
[[Kategoria:Systemy informatyczne]]

{{#metamaster:description|Baza NoSQL to zbiór rozwiązań do przechowywania danych bez struktury relacyjnej. Idealna dla Big Data.}}

Baza NoSQL - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links