Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2023-12-17T19:37:41Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Analiza ryzyka''' to uporządkowany [[proces]], będący częścią [[planowanie|planowania projektów]], oraz zarządzania ryzykiem w projekcie, który umożliwia kierownikowi projektu identyfikować, planować i zarządzać ryzykami w celu wyeliminowania ich bądź obniżenia do akceptowalnego poziomu.

Do procesów analizy ryzyka należą:
* [[Identyfikacja]] ryzyka
* Szacowanie i [[ewaluacja]] ryzyka
* [[Planowanie]] reakcji na [[ryzyko]]

==TL;DR==
Analiza ryzyka w projekcie to proces identyfikowania, szacowania i planowania reakcji na ryzyka w celu ich eliminacji lub obniżenia do akceptowalnego poziomu. Identyfikacja ryzyka obejmuje wykrywanie źródeł ryzyka i kategoryzację ich, a szacowanie i ewaluacja ryzyka polega na ocenie wpływu i prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożeń. Istnieją metody ilościowe i jakościowe, a także mieszane, do analizy ryzyka. Planowanie reakcji na ryzyko obejmuje dostarczenie opcji i akcji, które zmniejszą lub wyeliminują ryzyko. Stosowane strategie reakcji na ryzyko to unikanie, przeniesienie, łagodzenie, akceptacja i plan rezerwowy.

==Identyfikacja ryzyka==
Identyfikacja ryzyka to proces wykrywania źródeł ryzyka oraz [[kategoryzacja]] ich. Jest to proces iteracyjny, co oznacza, że wykonuje się go wielokrotnie w trakcie trwania projektu. Materiałami potrzebnymi do identyfikacji ryzyka są:
* [[plan]] zarządzania ryzykiem (efekt poprzedniego etapu)
* dokumenty będące efektem planowania projektu (plan zarządzania kosztami, [[harmonogram projektu|harmonogram]], plan zarządzania jakością, plan zarządzania zasobami ludzkimi, [[struktura podziału pracy]], lista zagrożeń)
* spis [[interesariusze|interesariuszy]] projektu
* charakterystyka [[otoczenie organizacji|otoczenia organizacji]]
* spis procedur organizacji

Do identyfikacji ryzyka używa się wielu technik. Do najważniejszych z nich należą:
* [[przegląd]] dokumentacji
* techniki gromadzenia informacji, do których należą: [[burza mózgów]], [[technika delficka]], ankiety, analiza przyczyn (RCA)
* listy kontrolne oparte na analizie podobnych projektów z przeszłości
* analiza założeń projektowych
* techniki oparte na diagramach: diagram przyczyn i skutków, diagramy wpływu, schematy blokowe.
* [[analiza SWOT]]
* [[ocena]] ekspercka

W wyniku identyfikacji ryzyka otrzymuje się listę zidentyfikowanych ryzyk oraz listę potencjalnych odpowiedzi na ryzyka.

<google>n</google>

==Szacowanie i ewaluacja ryzyka==
Podczas szacowania ryzyka należy wziąć pod uwagę:
* wpływ, jaki wystąpienie danego ryzyka będzie miało na [[projekt]]
* [[prawdopodobieństwo]] wystąpienia danego [[zagrożenia]].

Istnieją 3 metody szacowania ryzyka:
* [[metoda]] ilościowa
* metoda jakościowa
* metoda mieszana

==Metoda ilościowa analizy ryzyka==
Metoda ilościowa polega przede wszystkim na ocenie prawdopodobieństwa oraz skutków wystąpienia ryzyka nadając im konkretne parametry. Skutki mogą zostać opisane poprzez ocenę wyników zdarzeń i wyrażone w różnych kategoriach (pieniężne, operacyjne, techniczne). Zaletami metod ilościowych jest obiektywność wyników, dzięki czemu mogą być one porównywane a wyniki mają wymiar finansowy i procentowy.

Do metod ilościowych zalicza się między innymi techniki: drzewo zdarzeń (Events Tree Analysis), drzewo błędów (Faults Tree Analysis) oraz FMEA.

'''Metoda drzewa zdarzeń''' polega na ocenie danego skutku jako wyniku ciągu zdarzeń. Rozpoczyna się od zdarzenia inicjującego a następnie przedstawia wszystkie możliwe ciągi zdarzeń. Prawdopodobieństwo otrzymuje się w wyniku iloczynu prawdopodobieństw wszystkich zdarzeń utworzonych na drzewie.

'''Drzewo błędów''' budowane jest w przeciwnym kierunku. Rozpoczyna się od skutku i rozwija się drzewo w kierunku zdarzeń poprzedzających.

'''[[FMEA]]''' w której ryzyko ocenia się pod względem prawdopodobieństwa wystąpienia, trudności w wykryciu błędu oraz wpływu na projekt/klienta.

==Metoda jakościowa analizy ryzyka==
Metoda jakościowa polega na indywidualnej ocenie ryzyka na podstawie doświadczenia i dobrych praktyk. Metoda ta wykorzystuje subiektywne miary i oceny takie jak wartości opisowe poziomów (niski, średni, wysoki). Korzyści metod jakościowych to:
* brak konieczności ilościowego określenia skutków i częstotliwości wystąpienia zagrożeń,
* wskazanie ogólnych obszarów ryzyka, na które konieczne jest zwrócenie uwagi,
* możliwość uwzględnienia takich jak np. [[wizerunek]] firmy, [[kultura organizacyjna]] itp.
możliwość zastosowania przy braku konkretnych informacji i danych ilościowych lub zasobów.

Przykład opisu kategorii ryzyka za pomocą metody jakościowej przedstawia tabela:

{| class="wikitable"
|-
! !! Niskie prawdopodobieństwo !! Umiarkowane prawdopodobieństwo !! Wysokie prawdopodobieństwo
|-
| Łagodne skutki || Niskie ryzyko || Niskie ryzyko || Średnie ryzyko
|-
| Umiarkowane skutki || Niskie ryzyko || Średnie ryzyko || Wysokie ryzyko
|-
| Dotkliwe skutki || Średnie ryzyko || Wysokie ryzyko || Wysokie ryzyko
|}

===Metoda mieszana===
Metoda mieszana to połączenie metod ilościowych i jakościowych. jest ona stosowana najczęściej ze względu na możliwość wykorzystania zalet obydwu metod.

===Wady technik analizy ryzyka===
Większość stosowanych metod analizy ryzyka odznacza się takimi słabościami jak:
* niepełność kategorii ryzyka
* brak wystarczających danych
* nieuwzględnianie ryzyka wtórnego
* nieuwzględnianie zagrożenia spowodowanego umyślnie
* trudność jednoznacznej interpretacji wyników

==Planowanie reakcji na ryzyko==
Planowanie reakcji na ryzyko jest procesem, który ma na celu dostarczenie opcji i akcji, które w przypadku wystąpienia ryzyka, zmniejszą je bądź wyeliminują. Zaplanowane reakcje powinny być proporcjonalne do skutków danego zjawiska oraz powinny być realizowane terminowi i efektywnie kosztowo. Powszechnie stosowanych jest kilka strategii reakcji na ryzyko. Do najbardziej popularnych zalicza się:
* unikanie ryzyka - [[zmiana]] projektu w taki sposób, aby wyeliminować [[dane]] ryzyko. Może to być osiągnięte na przykład poprzez: doprecyzowanie wymagać, uzyskanie dodatkowych informacji, usprawnienie komunikacji, zmniejszenie zakresu projektu w celu uniknięcia działań związanych z wysokim ryzykiem, przyjęcie sprawdzonych metod realizacji zamiast nowatorskich, unikanie niesprawdzonych wykonawców.
* [[przeniesienie]] ryzyka - przeniesienie odpowiedzialności na inny podmiot nie eliminuje ryzyka ale przekazuje konieczność zarządzania nim na inny podmiot. Działania i [[koszt]] przeniesienia są włączane do budżetu i planu projektu (ubezpieczenia, gwarancje, kontrakty, poręczenia)
* łagodzenie ryzyka - zmniejszenie prawdopodobieństwa bądź skutków danego ryzyka do akceptowalnego poziomu. Łagodzenie ryzyka jest bardziej skuteczne niż próby naprawienia szkód po fakcie.
* [[akceptacja]] ryzyka - świadoma [[decyzja]] o nie podejmowaniu żadnych działań w związku z ryzykiem, może wynikać z faktu braku znalezienia odpowiedniej strategii na złagodzenie danego ryzyka. Istnieją 2 typy akceptacji ryzyka: aktywna i bierna. Akceptacja aktywna obejmuje stworzenie planu awaryjnego na [[wypadek]] wystąpienia ryzyka. W przypadku akceptacji biernej nie są podejmowane żadne działania mające na celu załagodzenie ryzyka.
* plan rezerwowy - definiowany tylko dla zidentyfikowanych ryzyk projektowych. Jego opracowanie może znacznie zmniejszyć [[koszty]] reagowania na ryzyko.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Zarządzanie ryzykiem wg PMBOK]]}} — {{i5link|a=[[Ewaluacja projektu]]}} — {{i5link|a=[[Podatność na ryzyko]]}} — {{i5link|a=[[Macierz reagowania na ryzyko]]}} — {{i5link|a=[[Earned Value]]}} — {{i5link|a=[[Zarządzanie ryzykiem]]}} — {{i5link|a=[[PCM - Etap oceny i audytu]]}} — {{i5link|a=[[Efektywność szkoleń]]}} — {{i5link|a=[[Rezerwy w projekcie]]}} — {{i5link|a=[[Metody opodatkowania firm]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Jędrych E., Pietras P., Szczepańczyk M. (2012), ''[http://www.edunice.pl/wp-content/uploads/2014/11/skrypt-Zarzadzanie.Projektami.pdf Zarządzanie projektami]'', Politechnika Łódzka, Łódź
* Nikitiuk Ł. (2012), ''Analiza ryzyka w projekcie'', Europe Direct, Białystok
* PMI (2021), ''A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Seventh Edition and The Standard for Project Management''
* Trocki M. (2012), ''Nowoczesne zarządzanie projektami'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
</noautolinks>

{{a|Katarzyna Zielosko}}
[[Kategoria:Zarządzanie ryzykiem]]

{{#metamaster:description|Analiza ryzyka to proces zarządzania ryzykiem w projekcie, obejmujący identyfikację, szacowanie i planowanie reakcji na ryzyko. Skuteczne narzędzie w planowaniu projektów.}}

Analiza ryzyka - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links