Produktywność

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

Produktywność to stosunek ilości wytworzonej oraz sprzedanej produkcji w określonym i rozpatrywanym okresie, do ilości wykorzystywanych lub zużytych zasobów wejściowych. Zasoby wejściowe, o których mowa, to nic innego jak rozmaite zasilenia systemu i zasoby systemu wykorzystywane do wytworzenia produktu końcowego. Zasileniami systemu mogą być np. materiały, energia oraz informacje, a zasobami systemu mogą być np. ludzie oraz kapitał. Możemy podzielić produktywność na dwie głowne kategorie:

  • Produktywność całkowita - Stosunek ogólnej ilości produkcji do łącznej ilości zasobów które zostały korzystywane przy produkcji.
  • Produktywność cząstkowa - Stosunek ogólnej ilości produkcji, bądź też poszczególnych rodzajów, do ilości poszczególnych rodzajów zasobów, które zostały wykorzystywane przy produkcji.

Produktywność jest pojęciem powszechnie używanym i odnoszącym się do wszelkich rodzajów działalności. Może to być produkcja dóbr, działalność usługowa, administracja, przetwarzanie informacji, itp. Jest to również termin, który odnosi się do systemów różnych stopni, np. gospodarki narodowej, danego regionu, branży, przedsiębiorstwa, a nawet pojedynczego stanowsika pracy.

W kontekście organizacji, produktywność bada pięć nastepujących elementów:

  • Stopień realizacji podstawowych zadań i celów organizacji
  • Sprawność aktualnej produkcji w stosunku do zużytych zasobów, jak również i ilość zużytych zasobów w stosunku do ich dysponowanej ilości.
  • Stwierdzenie, co jest obecnie osiągane w stosunku do tego co mogłoby być osiągane, w odniesieniu do produkcji, jak również i zużytych zasobów.
  • Porównywalność wskaźników obliczonych dla analizowania danego systemu z odpowiednimi wskaźnikami produktywności uzyskanymi przez inne organizacje.
  • Trendy określające zmiany wskaźników produktywności, oraz ich tendencje w czasie.

Ogólnie ujmując, taka analiza pozwala organizacji na stwierdzenie, jak dobrze radzi sobie obecnie, o ile lepsza może być, i co trzeba zrobić w przyszłości, aby przetrwać i sukcesywnie się rozwijać.

Głównym założeniem produktywności jest mierzenie obecnej efektywności działania konkretnego systemu, oraz ciągłe poszukiwanie dróg poprawy obecnego systemu. W wielu krajach produktywność uznaje się już za cel ogólnospołeczny i w połączeniu z filozofią, produktywność definiuje się jako:

  • stan świadomości
  • ciągłość ulepszania tego, co już istnieje
  • poprawa stanu obecnego, niezależnie od tego jak dobry jest naprawdę
  • ciągłe dopasowanie się do zmieniających się warunków ekonomicznych oraz społecznych
  • wiara w postęp ludzkości
  • ciągłe dążenie do stosowania nowych technik i nowych metod

Bibliografia

  • Vademecum produktywności, pod red. S. Lisa, Placet, Warszawa 1999
  • Kamerschen D., Ekonomia, Houghton Mifflin Company 1989, NSZZ "Solidarność" 1991

Autor: Jarosław Szot