Patronite.jpg Drogi użytkowniku! Encyklopedia Zarządzania potrzebuje Twojej pomocy.
Wesprzyj nasz rozwój - zostań mecenasem Encyklopedii.
Sam zdecyduj ile warta jest dla Ciebie wiedza, z której korzystasz.
Wejdź na Patronite.pl i wybierz kwotę wsparcia (już od 5 zł).

Podejście systemowe

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

Podejście systemowe zaprojektował po raz pierwszy Ludwig von Bertalantffy- twórca ogólnej teorii systemów oraz N. Wiener- twórca cybernetyki. Współczesne rozumienie systemu wywodzi się z prac T. Parsona.

Podejście to przejawia się w spojrzeniu na naturę rzeczywistości w metodologii jej badania a także w metodach oddziaływania na taką rzeczywistość. Istotą tego podejścia jest traktowanie badanych obiektów jako systemów otwartych, inaczej zbiorów elementów powiązanych w taki sposób, ze tworzą one nową całość, która wyróżnia się w danym otoczeniu.

Rys. 1. Podstawowe składniki organizacji w ujęciu systemowym, Źródło: (K.Mreła 1983, s. 39)

Systemowe podejście do analizy organizacji, wymusza traktowanie jej jako zwartej struktury posiadającej różnorodne wejścia oraz wyjścia. Wewnątrz tej struktury znajdują się mniejsze elementy (podsystemy) umożliwiające przetwarzanie wejść w wyjścia zgodnie z celami systemu. Najważniejszymi elementami organizacji są podsystem regulacji (zarządzania) oraz podsystem wykonawczy

Elementy podsystemu regulacji

Podsystem regulacji składa się z następujących elementów: struktury organizacyjnej, wyznawanych wartości, celów i zadań, podsystemu zarządzania. Literatura z zakresu cybernetyki zawiera bardzo obszerne omówienie problematyki regulacji, wyróżniając trzy podstawowe jej metody: wyrównywanie odchyleń, kompensację zaburzeń, eliminację zaburzeń (J. Regulski 1974, s. 58).

Elementy podsystemy wykonawczego

Natomiast elementami systemu wykonawczego są oprócz podsystemu techniczno-technologicznego, również podsystem społeczny i podsystem ekonomiczny. Takie ujęcie organizacji jako systemu przedstawia rysunek 1.



Powiązania organizacji i jej otoczenia

Przykład systemowego podejścia do organizacji przedstawia także poniższy rysunek (2). Odwzorowuje on powiązania pomiędzy organizacją i innymi systemami funkcjonującymi w otoczeniu (klienci, konkurenci, dostawcy, rynek) oraz strukturę wewnętrzną i jej podsystemy (produkcji, finansów, marketingu, obsługi)

Rys. 2. Struktura organizacji w podejściu systemowym, Źródło: (G.A. Rummler, A.P.Brache 2000, s. 38)


Jedna z definicji głosi, że system to zestaw składników, między którymi zachodzą wzajemne stosunki, interakcje, gdzie każdy ze składników jest połączony z każdym innym lub pośrednio. Można wyodrębnić następujące rodzaje takich powiązań:

  • relacje konkurencyjne,
  • relacje komplementarne,
  • relacje suplementarne,
  • relacje sprzężone.

Bibliografia

  • Boulding, K. E. (1956). General systems theory-the skeleton of science. Management science, 2(3), 197-208.
  • Forrester, J. W. (1997). Industrial dynamics. Journal of the Operational Research Society, 48(10), 1037-1041.
  • Kast, R. E., & Rosenzweig, J. E. (1974). Organization and management. New York.
  • Kast, F. E., & Rosenzweig, J. E. (1972). General systems theory: Applications for organization and management. Academy of management journal, 15(4), 447-465.
  • Mreła K., Struktury organizacyjne. Analiza wielowymiarowa, PWE, Warszawa 1983
  • Regulski J., Cybernetyka systemów planowania, Wiedza Powszechna, Warszawa 1974
  • Rummler G.A., Brache A.P., Podnoszenie efektywności organizacji, PWE, Warszawa 2000
  • Woźniak K., System informacji menedżerskiej jako instrument zarządzania strategicznego w firmie, praca doktorska, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 2005
  • Stabryła A. Zarządzanie projektami ekonomicznymi i organizacyjnymi, PWN, Warszawa 2006

Autor: Krzysztof Woźniak, Anna Bobak