Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Wydolność fizyczna organizmu

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Spis treści

[edytuj] Definicja wydolności fizycznej organizmu

Pod pojęciem wydolności fizycznej organizmu należy rozumieć funkcjonalną sprawność organizmu do wykonania znacznego wysiłku fizycznego, przy równoczesnym szybkim przystosowaniu się organizmu do pokonania danego wysiłku, a także zdolność szybkiego usuwania następowych zaburzeń homeostazy ustrojowej.[1] Według Anny i Artura Jaskólskich wydolność fizyczna to zdolność do ciężkiego lub długotrwałego wysiłku fizycznego, z udziałem dużych grup mięśniowych, bez większych zmian homeostazy, po którego zakończeniu następuje szybki powrót wskaźników fizjologicznych do wartości spoczynkowej.[2]

[edytuj] Czynniki warunkujące wydolność fizyczną

  • przemiany energetyczne (procesy tlenowe, beztlenowe i rezerwy energetyczne)
  • poziom koordynacji nerwowo - mięśniowej
  • termoregulacja i gospodarka wodno - elektrolitowa
  • właściwości budowy ciała
  • czynniki psychologiczne

[edytuj] Najlepszy miernik wydolności fizycznej

Najlepszym miernikiem wydolności fizycznej jest maksymalny pobór tlenu, będący jednocześnie miarą czynności układu krążeniowo - oddechowego. Wielkość tego parametru zależy od wielu czynników, wśród których należy wymienić maksymalną wentylację płuc, pojemność dyfuzyjną płuc, objętość i pojemność tlenową krwi, maksymalna pojemność minutową serca, różnicę tętniczo żylną zawartości tlenu we krwi, zawartość hemoglobiny we krwi, stężenie enzymów oksydacyjnych oraz liczbę mitochondriów w mięśniach szkieletowych.[3]

[edytuj] Zmiany rejestrowane w spoczynku po treningu zwiększającym wydolność tlenową

Trening ukierunkowany na zwiększenie wydolności tlenowej wywołuje wiele zmian dostosowawczych w układach krążeniowym, oddechowym, wewnątrzwydzielniczym i w mięśniach szkieletowych. Zmiany te można zaobserwować w czasie spoczynku, podczas standardowego wysiłku submaksymalnego oraz w trakcie wysiłku maksymalnego.

  • zmniejszenie częstości skurczów serca
  • zwiększenie objętości wyrzutowej serca
  • zwiększenie objętości serca
  • zwiększenie objętości krwi krążącej
  • zwiększenie liczby kapilar w mięśniach szkieletowych
  • hipertrofia (zwiększenie masy) mięśnia sercowego
  • korzystne zmiany metaboliczne[4]


[edytuj] Ocena w badaniach wysiłków fizycznych

Najlepszą ocenę w badaniach wysiłków dynamicznych uzyskuje się na cyklometrze rowerowym, ze względu na:

  • łatwość dozowania obciążenia i przewidywania wielkości zapotrzebowania tlenowego
  • możliwość wykonywania wysiłków w pozycji leżącej
  • małą ruchomość górnej części ciała, co ułatwia pomiary
  • możliwość natychmiastowego i bezpiecznego przerwania wysiłku

W tej metodzie oceny wysiłku fizycznego należy wziąć pod uwagę różnice obciążenia, które są mniejsze niż podczas biegu lub marszu, w czasie którego jest zaangażowana większa ilość grup mięśniowych. Stąd też wielkość maksymalnego pochłaniania tlenu jest większa. Do oceny wysiłków statycznych, w badaniach klinicznych używany jest dynamometr ręczny, na którym ocenia się wysiłek polegający na zaciśnięciu ręki na uchwycie. Wysiłek ten jest łatwy do wykonania w pozycji dowolnej i umożliwia stałą kontrolę siły skurczu, jak również stwarza szczególnie dogodne warunki do badania czynności układu krążenia.[5]

[edytuj] Przypisy

  1. Stanisław Hady, Zarys fizjologii człowieka, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Rzeszów 1996, s. 134.
  2. Artur Jaskólski, Anna Jaskólska, Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego z zarysem fizjologii człowieka, Wydawnictwo AWF Wrocław, Wrocław 2006, s. 270.
  3. Artur Jaskólski, Anna Jaskólska, Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego z zarysem fizjologii człowieka, Wydawnictwo AWF Wrocław, Wrocław 2006, s. 271.
  4. Artur Jaskólski, Anna Jaskólska, Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego z zarysem fizjologii człowieka, Wydawnictwo AWF Wrocław, Wrocław 2006, s. 275.
  5. Stanisław Hady, Zarys fizjologii człowieka, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Rzeszów 1996, s. 137.

[edytuj] Bibliografia

  1. Stanisław Hady, Zarys fizjologii człowieka, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Rzeszów 1996.
  2. Artur Jaskólski, Anna Jaskólska, Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego z zarysem fizjologii człowieka, Wydawnictwo AWF Wrocław, Wrocław 2006.

Autor: Agnieszka Czepiec

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 100/100 (głosów: 1)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
encyklopedia
Narzędzia