Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Typologia turystów

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Charakterystyka

Trzy interesujące typologie turystów zaproponowane przez francuskich socjologów przedstawił  Przecławski (1996). Typologie te zostały poprzedzone badaniami empirycznymi. Typologie Bassanda i Cohena odnoszą się do turystyki międzynarodowej, typologia Boyera zaś wyodrębnia typy turystów charakterystyczne dla środowiska francuskiego. Należy patrzeć na nie także w kontekście historycznym, gdyż na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat znacząco zmieniła się zarówno wielkość, jak i struktura ruchu turystycznego, w tym zachowania turystów.

Typologia M.Bassanda

M. Bassand (1968) wyróżnił cztery podstawowe i, jak się wydaje, charakterystyczne dla wielu narodowości typy turystów:

  1. Turysta zorientowany na rozrywkę i zabawę (le sportif),
  2. Turysta zorientowany na poznanie, na kontakt z dziełami sztuki (le connaisseur),
  3. Turysta zorientowany na kontakt z przyrodą ( le solitaire),
  4. Turysta zorientowany na "zaliczenie" jak największej liczby miejsc, ale w sposób bardzo powierzchowny ( le voyeur).

Typologia Przecławskiego

Na bazie powyższej typologii Przecławski (1996) dodał jeszcze kilka innych typów, rozszerzając jak gdyby propozycję Bassanda.

  1. Typ poznawczy:
    • nastawiony na obcowanie z przyrodą,
    • nastawiony na obcowanie z kulturą,
    • nastawiony na obcowanie z ludźmi.
  2. Typ integratywny - nastawiony na kontakt z grupą,
  3. Typ zadaniowy - nastawiony na konkretne działania,
  4. Typ rozrywkowy (rozrywkowo-wypoczynkowy),
  5. Typ wypoczynkowy (turystyka aktywna),
  6. Typ kontemplacyjny,
  7. Typ "zdrowotny" - nastawiony na ochronę zdrowia.


Typologia E.Cohena

E. Cohen (1972) zaproponował podział turystów na cztery grupy. Wydaje się, iż kryterium ich wyodrębnienia jest głębokość kontaktu ze środowiskiem odwiedzanym, zaangażowanym turysty w przygotowanie i sama organizacja wyjazdu.

  1. turysta masowy, podróżujący w sposób zorganizowany (organized mass tourist),
  2. Turysta masowy, ale podróżujący indywidualnie (individual mass tourist),
  3. Turysta indywidualny, przyzwyczajony do komfortu (explorer),
  4. Turysta indywidualny, integrujący się całkowicie z kulturą środowiska odwiedzanego (drifter).

Biorąc pod uwagę specyfikę konkretnego kraju i zachowania turystów na rynku wewnętrznym, można wyodrębic dla każdego państwa lub nawet regionu inny podział uczestników ruchu turystycznego. Charakterystyczny podział dla Francji lat siedemdziesiątych XX wieku prezentuje Marc Boyer (Przecławski, 1996):

  1. Turysta wyjeżdżający dla odpoczynku aktywnego, uprawiania sportu,
  2. Turysta wyjeżdżający dla wykonywania prac rzemieślniczych w domu lub pracy w ogródku,
  3. Turysta wyjeżdżający dla poznania kultury, kontaktów ze sztuką.

   

Model turysty J.Jafari

Interesującą koncepcję modelu turysty i turystyki zaproponował J. Jafari (1987). W obręb modelu wchodzi sześć elementów i procesów:

  • "Element I" Jafari nazywa inicjacją, jest ona związana z codziennością jednostki. Codzienność może inspirować do podjęcia przygotowań w celu rozpoczęcia podróży i w efekcie uprawnienia turystyki.
  • "Element II" nosi nazwę emancypacji. W tej fazie osoba przekształca się w turystę, Jafari dzieli tę fazę jeszcze na fazę "separacji", czyli wyjazd, podróż, zbliżenie się do celu, i "deklarację", wtedy "turystyka staje się scenariuszem dla nowej postaci, a miejsce wakacji sceną dla jej występów" (Jafari, 1987, str. 6). Wówczas okazuje się, czy dotychczasowe środowisko turysty determinuje jego zachowanie na wakacjach.
  • "Element III" to ożywienie. Jest ono związane ze znalezieniem się w nowej rzeczywistości, codzienności staje się przeszłością, a wszystko to co nowe fascynuje, wciąga i zaciekawia.
  • "Element IV" określa się jako repatriację, czyli powrót do życia codziennego. W elemencie tym wstępują jeszcze dwie fazy "przywrócenie" zaczynające się w momencie wyjazdu i "poddanie się", czyli pogodzenie z codziennymi obyczajami, kulturą zachowaniem.
  • "Element V" nazwano wcieleniem. Na tym etapie turysta wrócił do codziennego życia, ale w jego pamięci został slad wyjazdu, który może być motywem inspirującym do kolejnych podróży, turysta został "wchłonięty" przez urok turystyki.
  • "Element VI" stanowi czas pomiędzy momentem wyjazdu a powrotu turysty. W tym czasie toczy się normalne życie w miejscu stałego zamieszkania, wydaje się, że im dłuższy pobyt turysty poza granicami, w tym większy szok kulturowy (Zdebski, 2003).

Typologia G.Castoldi

Inne, oryginalne podejście do typologii turystów zaproponował Georgio Castoldi (Uniwersytet w Mediolanie). Wyodrębnił on trzy typy, nazywając je syndromami.

  1. Syndrom Stendhala polegający na poszukiwaniu piękna. Patrząc na "Dawida" Michała Anioła, na "Wiosnę" Botticellego, możliwym jest, aby szczególnie wrażliwy osobnik zareagował czymś w rodzaju omdlenia, jak w przypadku odurzenia czy fatalnego zauroczenia (E. Becheri),
  2. Syndrom Hesse polegający na zaciekawieniu. Podczas porannego spaceru wiosną 1901 roku, po zwiedzeniu Muzeum Uffizi i pałacu Pittich, na Pizza Singora, został zewsząd otoczony miejską wrzawą, Hesse wyrzuca Baedeker i ufając swojej ciekawości i instynktowi, samodzielnie stara się odkryć skarby, o których milczą książki (E. Becheri),
  3. Syndrom wielkiego brata polegający na oglądaniu życia innych. Przyzwyczajenie oglądania życia innych to umiejętność życia własnym życiem i przeżywania własnych emocji. Można powiedzieć, iż niektóre osoby uprawiają turystykę jakby dla innych lub dla oglądania zachowań innych osób.

Typologia FIMT

Innym przykładem typologii turystów jest podział Francuskiego Instytutu Marketingu Turystycznego, który wyróżnił siedem typów turystów (Kruczek, Walas, 2004):

  1. Zmęczeni - nie stawiają warunków wypoczynku,
  2. Sportowcy - nadzwyczaj aktywni, często zmieniający miejsce pobytu,
  3. Globtroterzy - głodni podróży zagranicznych,
  4. Wielbiciele wypoczynku rodzinnego,
  5. Głodni spotkań - hulacy,
  6. Erudyci - zakochani w starych kamieniach i muzeach,
  7. Odkrywcy - zainteresowani odkryciem nowego kraju.

Bibliografia

  • Różycki P., Zarys wiedzy o turystyce, Proksenia, Kraków 2006, s. 30-32.

Autor: Irena Kras

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 82/100 (głosów: 24)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować