Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Spółka akcyjna

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Spółka akcyjna - jest spółką kapitałową, jej działalność uregulowana jest w kodeksie spółek handlowych (tytuł III, dział II, art. 301 - 490).

Spółka akcyjna jest spółką kapitałową kumulującą kapitały wielu osób lub firm. Co prawda do założenia spółki akcyjnej wymagana jest tylko jedna osoba (z wyłączeniem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) to jest ona przeznaczona zdecydowanie do zebrania kapitału wielu akcjonariuszy. Kapitał akcyjny dzieli się na akcje o równej wartości nominalnej, zaliczane są one do papierów wartościowych.

Spółka akcyjna jest przykładem spółki kapitałowej, utworzona jest w rezultacie zgromadzenia przez wspólników kapitału akcyjnego, dzielącego się na akcje o równej wartości nominalnej. Akcja stanowi podstawę nabycia praw wspólnika (akcjonariusza), może mieć charakter imienny lub na okaziciela, zwykły lub uprzywilejowany co do prawa głosu, dywidendy bądź podziału majątku w razie likwidacji spółki akcyjnej. Jest formą działalności przeznaczoną dla prowadzenia średnich i dużych przedsiębiorstw.

Spółki akcyjne są mniej liczne niż inne jednostki gospodarcze, dysponują zdecydowanie główną masą kapitału i w wielu gałęziach dają przeważającą część produkcji (Beksiak, 2001, s. 67). Aby założyć spółkę akcyjną wymagany jest kapitał wynoszący minimalnie 100 000,00 zł. Utworzenie spółki akcyjnej wymaga ustanowienia jej statutu w formie aktu notarialnego. Spółka nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru handlowego. Jako osoba prawna odpowiada za swoje zobowiązania całym swoim majątkiem.

Akcjonariusze są właścicielami i mają wpływ na sprawy przedsiębiorstwa, oczywiście jeśli ich udział jest znaczący (Beksiak, 2001, s. 67). W takiego typu spółce osobowość prawna spółki oddzielona jest od odobowosości prawnej jej właścicieli. Pierwotnymi akcjonariuszami są oboby zakładające przedsiębiorstwo, lecz na przykład teraz sprzedały swoje udziały w zyskach (akcje) innym osobom na przykład na giełdzie, płacąc za nie cenę równowagi (Begg, 2003, s. 165). Z posiadanych akcji akcjonariusze czerpią korzyści, a mianowicie dochód w postaci regularnie wypłacanych przez firmę dywident (ta część zysku, której spółka nie przeznacza na inwestycje w przedsiębiorstwie), albo zyski kapitałowe osiągane po sprzedaży akcji po wyższej cenie niż cena zakupu (Begg, 2003, s. 165).

Władzami spółki akcyjnej są: zgromadzenie wspólników (zwyczajne lub nadzwyczajne), zarząd oraz rada nadzorcza.

Cechy

Główne cechy spółki akcyjnej:

  • spółka posiada osobowość prawną;
  • kapitał zakładowy nie mniejszy niż 100.000 zł
  • kluczowe znaczenie w SA mają akcje, czyli udziały w spółce, o równej wartości nominalnej (wartość nominalna akcji nie może być niższa niż 1 grosz),
  • akcje mogą się dzielić na zwykle i uprzywilejowane (pod względem liczby głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy czy prawa do dywidendy)
  • założenie spółki akcyjnej może nastąpić przez samych założycieli (ewentualnie łącznie z osobami trzecimi) lub w drodze publicznej subskrypcji (ogłoszeń o zapisach na akcje).
  • spółka jest wpisana do Krajowego Rejestru Sadowego

Etapy tworzenia spółki akcyjnej

Powstanie spółki akcyjnej wymaga dokonania następujących czynności:

Wady i zalety

Główne zalety spółki akcyjnej:

  • proste gromadzenie kapitału oraz proste metody pozyskiwania kapitałów w trakcie trwania działalności poprzez emisję akcji, obligacji i innych instrumentów finansowych
  • brak odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki
  • łatwe sprawdzenie wiarygodności spółki przez potencjalnych kontrahentów i potecjalnych akcjonariuszy (jawność danych finansowych spółki - pełna rachunkowość, publikacja rocznych raportów finansowych, obowiązek audytu).

Główne wady spółki akcyjnej:

  • drogi, skomplikowany i czasochłonny proces rejestracji
  • duże wymagania formalne dotyczące działalności spółki
  • konieczność prowadzenia pełnej księgowości
  • konieczność zatrudniania specjalistycznej obsługi prawnej, finansowej i zarządczej
  • brak wpływu na działalność spółki przez mniejszych udziałowców
  • skomplikowany proces likwidacji

Bibliografia

  • Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - tytuł III, dział II, art. 301 - 490. (Dz. U. z dnia 8 listopada 2000 r.)
  • Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - rozdział II art. 36 - 49.
  • Begg D., Fischer S., Dornbusch R., Ekonomia Mikroekonomia, PWE, Warszawa 2003
  • Beksiak J. red., Ekonomia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001

Autor: Michał Frąckowiak, Agnieszka Ruszkowska

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.