Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Spółka akcyjna

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Charakterystyka

Spółka akcyjna - jest spółką kapitałową, jej działalność uregulowana jest w kodeksie spółek handlowych (tytuł III, dział II, art. 301 - 490 ).

Spółka akcyjna jest spółką kapitałową kumulującą kapitały wielu osób lub firm. Co prawda do założenia spółki akcyjnej wymagana jest tylko jedna osoba (z wyłączeniem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) to jest ona przeznaczona zdecydowanie do zebrania kapitału wielu akcjonariuszy. Kapitał akcyjny dzieli się na akcje o równej wartości nominalnej, zaliczane są one do papierów wartościowych.

Spółka akcyjna jest przykładem spółki kapitałowej, utworzona jest w rezultacie zgromadzenia przez wspólników kapitału akcyjnego, dzielącego się na akcje o równej wartości nominalnej. Akcja stanowi podstawę nabycia praw wspólnika (akcjonariusza), może mieć charakter imienny lub na okaziciela, zwykły lub uprzywilejowany co do prawa głosu, dywidendy bądź podziału majątku w razie likwidacji spółki akcyjnej. Jest formą działalności przeznaczoną dla prowadzenia średnich i dużych przedsiębiorstw.

Spółki akcyjne są mniej liczne niż inne jednostki gospodarcze, dysponują zdecydowanie główną masą kapitału i w wielu gałęziach dają przeważającą część produkcji (Beksiak, 2001, s. 67). Aby założyć spółkę akcyjną wymagany jest kapitał wynoszący minimalnie 100 000,00 zł. Utworzenie spółki akcyjnej wymaga ustanowienia jej statutu w formie aktu notarialnego. Spółka nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru handlowego. Jako osoba prawna odpowiada za swoje zobowiązania całym swoim majątkiem.

Akcjonariusze są właścicielami i mają wpływ na sprawy przedsiębiorstwa, oczywiście jeśli ich udział jest znaczący (Beksiak, 2001, s. 67). W takiego typu spółce osobowość prawna spółki oddzielona jest od odobowosości prawnej jej właścicieli. Pierwotnymi akcjonariuszami są oboby zakładające przedsiębiorstwo, lecz na przykład teraz sprzedały swoje udziały w zyskach (akcje) innym osobom na przykład na giełdzie, płacąc za nie cenę równowagi (Begg, 2003, s. 165). Z posiadanych akcji akcjonariusze czerpią korzyści, a mianowicie dochód w postaci regularnie wypłacanych przez firmę dywident (ta część zysku, której spółka nie przeznacza na inwestycje w przedsiębiorstwie), albo zyski kapitałowe osiągane po sprzedaży akcji po wyższej cenie niż cena zakupu (Begg, 2003, s. 165).

Władzami spółki akcyjnej są: zgromadzenie wspólników (zwyczajne lub nadzwyczajne), zarząd oraz rada nadzorcza.

Cechy

Główne cechy spółki akcyjnej:

  • spółka posiada osobowość prawną;
  • kapitał zakładowy nie mniejszy niż 100.000 zł
  • kluczowe znaczenie w SA mają akcje, czyli udziały w spółce, o równej wartości nominalnej (wartość nominalna akcji nie może być niższa niż 1 grosz),
  • akcje mogą się dzielić na zwykle i uprzywilejowane (pod względem liczby głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy czy prawa do dywidendy)
  • założenie spółki akcyjnej może nastąpić przez samych założycieli (ewentualnie łącznie z osobami trzecimi) lub w drodze publicznej subskrypcji (ogłoszeń o zapisach na akcje).
  • spółka jest wpisana do Krajowego Rejestru Sadowego

Etapy tworzenia spółki akcyjnej

Powstanie spółki akcyjnej wymaga dokonania następujących czynności:

Wady i zalety

Główne zalety spółki akcyjnej:

  • proste gromadzenie kapitału oraz proste metody pozyskiwania kapitałów w trakcie trwania działalności poprzez emisję akcji, obligacji i innych instrumentów finansowych
  • brak odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki
  • łatwe sprawdzenie wiarygodności spółki przez potencjalnych kontrahentów i potecjalnych akcjonariuszy (jawność danych finansowych spółki - pełna rachunkowość, publikacja rocznych raportów finansowych, obowiązek audytu).

Główne wady spółki akcyjnej:

  • drogi, skomplikowany i czasochłonny proces rejestracji
  • duże wymagania formalne dotyczące działalności spółki
  • konieczność prowadzenia pełnej księgowości
  • konieczność zatrudniania specjalistycznej obsługi prawnej, finansowej i zarządczej
  • brak wpływu na działalność spółki przez mniejszych udziałowców
  • skomplikowany proces likwidacji

Bibliografia

  • Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - tytuł III, dział II, art. 301 - 490. (Dz. U. z dnia 8 listopada 2000 r.)
  • Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - rozdział II art. 36 - 49.
  • Begg D., Fischer S., Dornbusch R., Ekonomia Mikroekonomia, PWE, Warszawa 2003
  • Beksiak J. red., Ekonomia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001

Autor: Michał Frąckowiak, Agnieszka Ruszkowska

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 75/100 (głosów: 74)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować