Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Prakseologia

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Charakterystyka

Prakseologia to nauka zajmująca się badaniem ludzkich czynności celowych i świadomych czyli o sprawnym działaniu. Dąży ona do wypracowywania bardzo szerokich i uniwersalnych recept osiągania celu, czyli sposobów jego jak najefektywniejszego zrealizowania poprzez formułowanie tzw. dyrektyw praktycznych prezentujących normy, zasady i wytyczne postępowania. Najlepszym przykładem dyrektyw praktycznych są aforyzmy i niektóre ludowe przysłowia.

"Głównym zadaniem prakseologii jest uświadomienie, sformułowanie, uzasadnienie i systematyzacja zleceń ogólnych i przestróg dotyczących sprawności działań, innymi słowy ich praktyczności"[1]

Historia

Początki nurtu prakseologicznego można zaobserwować już w starożytności w dziełach Arystotelesa, którego spadkobiercą w średniowieczu był św. Tomasz z Akwinu.

Pojęcie prakseologii po raz pierwszy użył w 1882 roku Louis Bourdeau, zaś wcześniej pod inną nazwą "ponologia" stosowaną przez Melitona Martina już w 1863 r.

Rozkwit prakseologii nastąpił na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku za sprawą kluczowych dla tej nauki prac badawczych, które wykonywali m.in.: Alfred Esapinas, Aleksander Bogdanow, Eugeniusz Słucki, Georges Hostelet, Tadeusz Kotarbiński.

Reguła Działania

Analizując dostępną literaturę, etapy działania można sformułować w następującej postaci: Sprawca działania chcąc osiągnąć zamierzony uprzednio cel oraz pod wpływem impulsu dowolnego, działając w danym otoczeniu, za pomocą narzędzi i metod oddziaływuje na tworzywo, czego skutkiem jest powstanie wytworu. Sprawcą działania zawsze jest człowiek a impulsem dowolnym motywator do działania.

Warunki sprawnego działania

Aby działanie było sprawne i skuteczne należy zachować pewien kanon postulatów. P Cabała wyróżnia następujące:

  • Stworzenie dyrektywy praktycznej
  • Preparacje działań - przygotowanie i zaplanowanie działania
  • Racjonalizacja działań - zapewnia wzrost efektywności działania
  • Realizacja i kontrola - praktyczna część działania stosowana wraz z oceną osiągania wyznaczonych zamierzeń
  • Błąd praktyczny - znajdywanie i eliminowanie rozwiązań i środków sprzecznych z założonym celem [2]

Praktyczne wykorzystanie prakseologii

Prakseologia jest wykorzystywana m.in.: w teorii organizacji, teorii walki, teorii eksploatacji także nauce o organizacji i zarządzaniu. Rozwój takich nauk jak badania operacyjne, teoria programowania, teoria gier, w znacznej mierze przyczynił się do rozszerzenia zakresu badań oraz uzupełnienia o dodatkowe informacje. Bardzo często doświadczenia prakseologiczne służą ekonomistom, socjologom, psychologom. Świadczy to o interdyscyplinarności prakseologii.

Bibliografia

  • Cabała P., Wprowadzenie do prakseologii - Przegląd zasad skutecznego działania, Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków 2007
  • Kotarbiński T., Abecadło praktyczności, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1974
  • Pszczołowski T., Mała encyklopedia prakseologii i teorii organizacji, Ossolineum, Wrocław 1978

Autor: Krzysztof Piekarski


Błąd rozszerzenia cite: Istnieje znacznik <ref>, ale nie odnaleziono znacznika <references/>

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 71/100 (głosów: 26)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować