Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Planowanie strategiczne

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Charakterystyka

Strategiczne planowanie jest sformalizowanym procesem długofalowego planowania ukierunkowane na określanie i realizację celów organizacji. Charakteryzuje się następującymi cechami (J.A. Stoner, C. Wankel 1994, s.99-100):

  • Dotyczy zagadnień podstawowych. Planowanie strategiczne udziela odpowiedzi na takie pytania, jak: "czym się zajmujemy i czym się powinniśmy zajmować", "kim są, a kim powinni być nasi klienci?".
  • Tworzy ramy dla planowania taktycznego i operacyjnego oraz podstawy codziennych decyzji. Wobec konieczności podjęcia takiej decyzji, kierownik może zapytać: "który z możliwych kierunków działania będzie najlepiej odpowiadać naszej strategii?".
  • Wiąże się z dłuższym okresem niż inne rodzaje planowania.
  • Ułatwia koncentrację energii i zasobów organizacji na najważniejszych działaniach.
  • Jest działalnością najwyższego szczebla w tym znaczeniu, że musi w nim czynnie uczestniczyć kierownictwo naczelne, gdyż tylko ono ma dostateczne zasoby wiedzy i doświadczenia, aby uwzględnić wszystkie aspekty funkcjonowania danej organizacji. Jego zaangażowanie jest ponadto konieczne dla wywołania i podtrzymania zaangażowania na niższych szczeblach.

Proces planowania strategicznego

Punktem wyjścia przy ustalaniu planów strategicznych przedsiębiorstwa jest opracowanie wizji jego funkcjonowania. Wizja jest to zwarty scenariusz, wyobrażenie przyszłości przedsiębiorstwa, który powinien zawierać następujące elementy (J. Penc 2001, s. 47):

  • opis postrzeganego środowiska jego działalności, w szczególności postępujących zmian społecznych prowadzących do zarzucenia starych i powstawania nowych idei (pomysłów);
  • definicję domeny działalności precyzującą potencjalne obszary rynkowe, które firma zamierza obsługiwać (eksploatować);
  • opis charakterystycznych (trwale wyróżniających się) kompetencji istniejących w firmie obecnie lub możliwych do rozwinięcia w przyszłości;
  • zrozumienie prawdopodobnej drogi od miejsca obecnie zajmowanego przez firmę do miejsca, które ma ona nadzieję zająć dzięki ciągłemu tworzeniu wyróżniających ją kompetencji.

Wizja przedsiębiorstwa

Wizja przedsiębiorstwa często utożsamiana jest ze sformułowaną misją jego działalności. Misja jest pojęciem nadrzędnym w stosunku do filozofii czy strategii firmy bądź przedsięwzięcia. Ustala ona kierunek zasadniczych działań i integracji organizacji wokół rozwiązywania powstających problemów. Prawidłowo sformułowana misja powinna być (J.D.Antoszkiewicz 1998, s.71):

  • łatwa do określenia i stosunkowo prosta do zakomunikowania1,
  • tworzona dla korzyści, jakich wyszukuje klient, odbiorca, czyli potrzeb, które zaspokaja firma za pośrednictwem produktów i/lub usługusług dostarczanych na rynek,
  • zapisana w postaci wyczerpującej i nie dopuszczającej wątpliwości w odpowiedzi na pytania2.

Planowanie, a podejmowanie decyzji

Planowanie strategiczne pozostaje w ścisłym związku z funkcją decyzyjną procesu zarządzania (A. Stabryła 1995, s. 71). Związek ten występuje już na etapie formułowania celów działania firmy (a w przypadku zarządzania strategicznego: jej misji i wizji), następnie przy akceptacji wariantów różnych strategii (programów) i planów, wreszcie przy kontroli ich realizacji. Interakcje między tymi funkcjami są bardzo silne, tym niemniej w planowaniu - pojmowanym w sensie rachunkowym - przeważają działania preparacyjne, zaś podejmowanie decyzji dotyczy np. alokacji środków finansowych między poszczególne dziedziny gospodarowania (SJG - Strategiczne Jednostki Gospodarcze), ustalania struktury asortymentowej i skali produkcji, określania zakresu dywersyfikacji, kształtowania strategii cenowej.

Planowanie w zasadniczej mierze jest działaniem opartym na prognozowaniu i polega na opracowaniu koncepcji działania i wariantów planu oraz przygotowaniu dokumentacji analitycznej i planistycznej dla przedsiębiorstwa i jego poszczególnych jednostek organizacyjnych. Warianty planu to projekty decyzji, podlegające następnie akceptacji przez kierownictwo firmy.

Dokumentację analityczną stanowią dane źródłowe i porównawcze, jak również ekspertyzy, które wykorzystuje się przy opracowaniu planu. Dokumentacja planistyczna zaś obejmuje programy i plany długoterminowe oraz budżety (plany krótkoterminowe). Na szczeblu zarządzania strategicznego dokumentacja ta przedstawia - ogólnie rzecz ujmując - wykaz rodzajów zadań o znaczeniu kluczowym wraz z ich charakterystyką, a także opis potencjału strategicznego, jaki warunkuje wykonanie zamierzonych przedsięwzięć.

Rola planowania strategicznego

Planowanie strategiczne powinno być integralną częścią zarządzania przedsiębiorstwem, w związku z czym musi uwzględniać ograniczenia stawiane przez uwarunkowania takie jak: sprzeczne interesy grup wpływających na funkcjonowanie przedsiębiorstwa1, bariery finansowe, ograniczenia zasobowe, niedostatek informacji, potencjał strategicznych, braki kompetencji, przewidywane zmiany w otoczeniu, działania konkurencji.


Bibliografia

  • Penc J., Strategiczny system zarządzania. Holistyczne myślenie o przyszłości. Formułowania misji i strategii, Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa 2001
  • Stabryła A., Podstawy zarządzania firmą, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 1995
  • Stoner J., Wankel C., Kierowanie, PWE, Warszawa 1992
  • Woźniak K., System informacji menedżerskiej jako instrument zarządzania strategicznego w firmie, praca doktorska, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 2005

Autor: Krzysztof Woźniak

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 73/100 (głosów: 56)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować