Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Obciążenie statyczne

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Obciążenie statyczne powstaje w wyniku pracy, gdy na zewnątrz nie obserwujemy ruchu kończyn lub tułowia, ale mięśnie są napięte np. podczas utrzymywania uniesionych rąk. W czasie wykonywania pracy statycznej wydatek energetyczny powoduje większą uciążliwość niż podczas pracy dynamicznej. Jest to spowodowane różnicą pracy mięśni, które nie wykonują ruchów skurczu i rozkurczu tylko są w niezmiennym napięciu.

Wpływ na człowieka

Do skutków obciążenia człowieka wysiłkiem statycznym możemy zaliczyć:

  • szybkie wywołanie zmęczenia (szybsze niż w przypadku wysiłku dynamicznego),
  • występowanie zmniejszonego przypływu krwi przez napięte mięśnie, może temu towarzyszyć wzrost ciśnienia krwi i przyśpieszenie pracy serca,
  • ucisk mechaniczny na naczynia krwionośne,
  • nieprawidłowe zaopatrzenie komórek w tlen i odprowadzanie z nich szkodliwych substancji, które pochodzą z przemiany materii,
  • szybki ubytek mięśniowych zapasów,
  • lokalne zakłócenia homeostazy.


Przeciwdziałanie

Aby ustrzec się przed powyższymi skutkami możemy ocenić obciążenie statyczne któremu ulegamy. Do oceny obciążenia statycznego konieczna jest znajomość następujących czynników:

  • rodzaj przyjętej postawy ciała w trakcie wykonywanych czynności, obciążenie statyczne jest największe w pozycji stojącej, dlatego tam gdzie jest to możliwe powinniśmy wykonywać prace w pozycji siedzącej, istnieje jednak wyjątek od tego postulatu, w przypadku gdy: wydatek energetyczny podczas pracy przekracza 2-3 kcal/min, praca wymaga większej przestrzeni dla wykonywanych ruchów, wykonywane czynności wymagają użycia dużej siły mięśniowej,
  • stopień wymuszenia zajmowanej pozycji i pochylenia ciała, w latach 60 w Polsce został opracowany i stosowany schemat oceny obciążenia statycznego wynikający z zajmowanej pozycji ciała, schemat ten przyjął następujące kryteria: zróżnicowanie na pozycje siedzącą, stojącą oraz chodzenie, występowanie pochylenia tułowia, stopień wymuszenia zajmowanej pozycji, dopuszczalność okresowych zmian pozycji przy danej czynności,
  • możliwość zmiany przyjętej pozycji ciała, w każdej sytuacji pożądane są zmiany pozycji ciała, a gdy jest to niemożliwe zaleca się przerwy, które umożliwiają rozluźnienie mięśni, polepszenia warunków hemodynamicznych a także zmniejszenia monotonii,
  • położenie kończyn i ich czynności ruchowe, do opisu pozycji ciała najczęściej stosuje się obserwacje stanowiska pracy, wykonywanych przez pracownika czynności i jego zachowań, dla uzyskania dokładniejszych charakterystyk filmuje się pracownika, a następnie analizuje laboratoryjnie, można także rejestrować zmiany położenia ciała za pomocą czujników umieszczonych na ciele badanego, analiz tych używa się zazwyczaj do badania pozycji ciała w aspekcie dynamicznym, jednakże wzbogacają także ocenę obciążeń statycznych przez uwzględnienie szczegółów wynikających z analizy struktury aktów ruchowych,
  • chronometraż czasu pracy pracownika, rejestrowanie czasu trwania i tempa pracy, wykonywanej w danych warunkach, w celu ustalenia czasu niezbędnego do jej wykonania, gwarantującego określony poziom wydajności, a także bezpieczeństwo na stanowisku pracy, pozwala ustalić normy pracy i dostosować je do adekwatnego wynagrodzenia.

Do wyliczenia oceny należy przyjąć pozycję ciała o największym obciążeniu statycznym, jeśli jest ona utrzymywana w czasie dłuższym niż 3 godziny na zmianę roboczą. Ocenę należy wykonać według trójstopniowej skali: małe, średnie, duże.

Fragment oceny stopnia obciążenia statycznego (E. Kowal 2002, s. 37)

Stopnie statycznego <p align="justify">słownie </td>

 <p align="justify">obciążenia


 <p align="justify">


 <p align="justify">w punktach


</td>
 <p align="center">Pozycja ciała


</td>
 <p align="center">Przykłady


</td>
</tr>
 <p align="justify">mały


</td>
 <p align="justify">1-10


</td>
 <p align="justify">siedząca niewymuszona


</td>
 <p align="justify">większość prac biurowych 
 


</td>
</tr>
 <p align="justify">mały


</td>
 <p align="justify">11-20


</td>
 <p align="justify">stojąca niewymuszona z możliwością okresowej
 zmiany na siedzącą 
 


</td>
 <p align="justify">ślusarz, stolarz


</td>
</tr>
 <p align="justify">mały


</td>
 <p align="justify">21-30


</td>
 <p align="justify">stojąca lub stojąca na przemian z chodzeniem


</td>
 <p align="justify">nadzór techniczny, bibliotekarz


 <p align="justify">


</td>
</tr>
 <p align="justify">średni


</td>
 <p align="justify">31-40


</td>
 <p align="justify">siedząca wymuszona, niepochylona lub nieznacznie
 pochylona


</td>
 <p align="justify">obsługa komputera


</td>
</tr>

</table>

Bibliografia

<p align=right>Autor: Małgorzata Harańczyk