Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Instrumenty finansowe

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Spis treści

[edytuj] Wstęp

Definicja instrumentu finansowego w sposób nieoderwany łączy się z pojęciem rynku finansowego. Na rynku tym podmioty mogą w sposób szybki, łatwy, a zarazem bezpieczny przeprowadzać i rozliczać transakcje finansowe. W dzisiejszych czasach ciężko wyobrazić sobie sprawnie działającą gospodarkę pozbawioną rynku finansowego. Podmioty funkcjonujące w gospodarce wolnorynkowej chcąc sprawnie funkcjonować zmuszone są do posługiwania się instrumentami finansowymi celem łatwiejszego i szybszego przeprowadzania oraz rozliczania transakcji finansowych, pozbawionych formy gotówkowej. Tym samym instrumenty finansowe traktować należy nie jako odmienną formę, ale jako swoisty substytut pieniądza.

[edytuj] Polskie definicje instrumentów finansowych

W związku z faktem, iż instrumenty finansowe mają niezwykle szerokie zastosowanie istnieje wiele ich definicji. Polskie prawo określa ich istotę w dwóch ustawach :

[edytuj] Rachunkowe rozumienie instrumentu finansowego

Ustawa o rachunkowości przez instrumenty finansowe rozumie wszelkiego rodzaju kontrakty, na podstawie których powstają aktywa finansowe u jednej ze stron i zobowiązania finansowe albo instrumenty kapitałowe u drugiej ze stron. Wymagane jest aby z kontraktu zawartego między dwiema lub więcej stronami wynikały skutki gospodarcze, bez względu na to, czy wykonanie praw lub zobowiązań ma charakter bezwarunkowy czy warunkowy. Widoczne jest, że ustawodawca dokonał wyróżnienia elementów składających się na powyższą definicję, której zrozumienie wymaga określenia znaczenia :

  • aktywów finansowych,
  • zobowiązań finansowych,
  • instrumentów kapitałowych.

[edytuj] Aktywa finansowe

Aktywa finansowe ustawa określiła jako posiadane przez daną jednostkę gospodarczą wszelkiego rodzaju aktywa pieniężne oraz instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne jednostki. Zaliczył do nich także wynikające z kontraktów prawa do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawa do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych, z góry ustalonych warunkach. Również ta definicja dokonuje podziału aktywów finansowych na: aktywa pieniężne oraz instrumenty kapitałowe.

Aktywa pieniężne zostały zdefiniowane jako wszelkiego rodzaju aktywa w formie waluty krajowej, obcej lub dewiz. Do aktywów pieniężnych zalicza się również inne aktywa finansowe, w tym w szczególności naliczone odsetki od aktywów finansowych.

[edytuj] Zobowiązania finansowe

Rachunkowość przez zobowiązanie finansowe definiuje każde zdarzenie gospodarcze, które zmusza podmiot do wydania aktywów finansowych lub wymiany instrumentu finansowego z innym podmiotem na z góry ustalonych, niekorzystnych warunkach.

[edytuj] Instrumenty kapitałowe

Instrumenty kapitałowe ustawodawca określił jako wszelkiego rodzaju kontrakty z których wynika prawo do majątku jednostki, pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wszystkich wierzycieli. Są to także wszelkiego rodzaju zobowiązanie jednostki do wyemitowania lub dostarczenia własnych instrumentów kapitałowych, a w szczególności udziały, opcje na akcje własne lub warranty.

[edytuj] Kapitałowe rozumienie instrumentu finansowego

Na użytek rynku kapitałowego oraz wszelkiego rodzaju podmiotów dokonujących na nim transakcji polskie prawo ujednoliciło definicję instrumentu finansowego i zawarło ją w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi. Jednakże złożoność problemu nie pozwoliło na stworzenie definicji syntetycznej, która by w sposób ogólny charakteryzowała instrument finansowy. Ustawodawca chcąc zdefiniować jego istotę wyliczył enumeratywnie wszystkie elementy, które zakwalifikować można jako instrumenty finansowe.

W rozumieniu tej ustawy do instrumentów finansowych zalicza się papiery wartościowe oraz niebędące papierami wartościowymi :

[edytuj] Międzynarodowe definicje instrumentów finansowych

Wstąpienie Polski w szereg państw należących do Unii Europejskiej wymusiło dostosowanie prawa, również finansowego do standardów przyjętych przez dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady. Dyrektywa o rynkach instrumentów finansowych poszerzyła zarówno pojecie zbywalnych papierów wartościowych jak i zakres derywatów objętych pojęciem instrumentów finansowych do których zaliczyła :

Zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości za instrumenty finansowe uznać można także umowy pożyczek, kredytów, umowy sprzedaży z odroczonym terminem płatności, środki na rachunku bieżącym, umowy najmu przewidujące wniesienie kaucji, a nawet umowy leasingu finansowego. W wyżej wymienionych umowach, w aktywach jednego podmiotu pojawia się składnik finansowy - najczęściej prawo do otrzymania środków pieniężnych lub instrument kapitałowy innego podmiotu. Drugi podmiot po stronie pasywów bilansu umieści albo zobowiązanie finansowe (jeśli posiada formę środków pieniężnych) albo instrument kapitałowy jako element kapitałów własnych.

[edytuj] Bibliografia

Autor: Klaudiusz Rybak

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 62/100 (głosów: 16)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować

Źródło „http://mfiles.pl/pl/index.php?title=Instrumenty_finansowe&oldid=11966
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
encyklopedia
Narzędzia