Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Elastyczność cenowa popytu

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku

Elastyczność cenowa popytu jest to stosunek względnej (procentowej) zmiany wielkości popytu do względnej (procentowej) zmiany czynnika, który tę zmianę wywołał, czyli zmiany ceny danego dobra bądź usługi. Można ją określić tylko w stosunku do czynników mierzalnych.

Wyróżnia się trzy główne typy elastyczności cenowej popytu: prostą, mieszaną i dochodową, jednak prosta cenowa elastyczność popytu jest stosowana najczęściej, dlatego też gdy mówi się o elastyczności popytu bez podania przymiotników, ma się na myśli ten typ elastyczności.

Wzór na elastyczność cenową popytu wygląda następująco\[ -E_c = {{- \Delta p} \over p}:{{\Delta c} \over c} \]

gdzie:

  • Ec - współczynnik cenowej elastyczności popytu
  • Δp - przyrost wielkości popytu na skutek zmiany ceny
  • p- dotychczasowa wielkości popytu na dane dobro przy cenie c
  • Δc- przyrost ceny danego dobra
  • c- dotychczasowa cena danego dobra

Znak (-) we wzorze stosuje się w celu uniknięcia wyniku ujemnego, który wynika z odwrotnej zależności między ceną a wielkością popytu. Współczynnik Ec informuje o sile reakcji konsumenta na rynku na zmieniające się ceny dóbr i usług i przyjmuje wartości z przedziału od zera do nieskończoności.

Rozszerzenie tego tematu znajdziesz w: Elastyczność popytu oraz Elastyczność dochodowa popytu

Interpretacja

Rysunek po prawej pokazuje efekty przesunięcia krzywej podaży przy dwu różnie położonych krzywych popytu (d i D'). Krzywa D' jest bardziej elastyczna niż krzywa D. Innymi słowy, określonej zmianie ceny odpowiada na krzywej D' większa zmiana nabywanej i sprzedawanej ilości produktu aniżeli na krzywej D.

Załóżmy, że początkową krzywą podaży jest krzywa S1, która przecina obydwie krzywe popytu w punkcie a, przy cenie P1 i ilości Q1. Obecnie krzywa podaży przesuwa się do położenia S2. W przypadku mniej elastycznego popytu, opisanego krzywą D, następuje stosunkowo duży wzrost ceny (do poziomu P2), połączony ze stosunkowo niewielkim spadkiem sprzedawanej ilości (do Q2). Rysunek osiąga nową równowagę w punkcie b. Gdy popyt jest bardziej elastyczny, czemu odpowiada krzywa popytu D', nastąpi niewielki wzrost ceny (do poziomu P3), połączony ze stosunkowo dużym spadkiem wielkości sprzedaży (do Q3). Równowaga na rysunku osiągnięta zostanie w punkcie c. (J. Sloman 2001, s. 60-61)

Przykład

Jeśli spadek ceny o 2% zwiększa rozmiary popytu o 1% to elastyczność cenowa popytu wynosi 0,5.

Rozważmy jako przykład dwa produkty: benzynę i kalafior. W przypadku benzyny wzrost ceny spowoduje prawdopodobnie bardzo niewielkie zmniejszenie zapotrzebowania. Kto chce nadal jeździć samochodem, będzie po prostu musiał zapłacić więcej. Niewielu kierowców przesiądzie się na rower, niektórzy będą starali się ograniczyć wyjazdy samochodem, ale dla większości ludzi podwyżki ceny paliwa nie wypłynie znacząco na intensywność użytkowania samochodu.

Natomiast w przypadku kalafiorów podwyżka ceny może doprowadzić do znaczącego spadku popytu, ponieważ nabywcy mają do wyboru różne rodzaje warzyw. Wiele osób, kupując je, zwraca uwagę na cenę wybiera te gatunki, które są relatywnie tanie.

Reakcję popytu na zmiany ceny wyraża elastyczność cenowa popytu. Znając elastyczność cenową popytu na określony produkt, możemy przewidzieć, jak przesunięcie krzywej podaży danego produktu wpłynie na poziom ceny i nabywaną ilość. (J. Sloman 2001, s. 60)

Podsumowując jest to stosunek względnej (procentowej) zmiany wielkości zapotrzebowania na dane dobro do względnej zmiany jego ceny. (D. Begg 2003, s. 115)

Rodzaje popytu ze względu na elastyczność cenową

Wyróżnia się kilka rodzajów popytu ze względu na jego elastyczność cenową:

  • proporcjonalny, gdy procentowa zmiana popytu jest taka sama jak procentowa zmiana ceny Ec=1
  • elastyczny, gdy procentowa zmiana popytu jest większa od procentowej zmiany ceny Ec > 1
  • nieelastyczny, gdy procentowa zmiana popytu jest mniejsza od procentowej zmiany ceny 0< Ec <1
  • całkowicie nieelastyczny (sztywny), gdy wielkość popytu nie reaguje na zmianę ceny dobra. Ec=0
  • Doskonale elastyczny, gdy przy danej cenie wielkość popytu może przybierać dowolne rozmiary. Ec

Czynniki wpływające na elastyczność popytu

Ogólnie popyt nazywamy elastycznym, gdy jego elastyczność cenowa jest mniejsza od 1 natomiast nieelastycznym, gdy jego elastyczność przyjmuje wartości między 1 a 0.

W zależności od sytuacji stosuje się jeden z dwóch rodzajów cenowej elastyczności popytu: punktową lub łukową. Współczynnik elastyczności punktowej stosuje się, gdy zmiany cen są małe i oblicza się go dla konkretnych punktów leżących na krzywej popytu, a współczynnik elastyczności łukowej dotyczy dużych zmian cen i oblicza się go dla określonego odcinka na krzywej popytu.

W miarę przesuwania się wzdłuż krzywej popytu elastyczność popytu maleje.

O poziomie cenowej elastyczności popytu decydują:

  • charakter zaspokajanych potrzeb
  • istnienie lub brak substytutów
  • poziom ceny danego dobra
  • struktura rynku
  • horyzont czasowy
  • znaczenie dóbr

Zastosowania

Cenowa elastyczność popytu ma różnorodne zastosowanie np. określa ceny, których firmy mogą żądać za swoje wyroby, organizatorzy wszelakich imprez szacują elastyczność popytu gdy ustalają ceny biletów wstępu (nie mogą być za drogie, gdyż wtedy zmniejszyła by się liczba chętnych), a rząd może wykorzystywać elastyczność przy ustalaniu wielkości podatków.

Bibliografia

  • Dach Z., Podstawy mikroekonomii, Wydawnictwo naukowe Synaba, Kraków 2001
  • Kamerschen D. R., Mc Kenzie R. B., Nardinelli C., Ekonomia, Fundacja Gospodarcza NSZZ ?Solidarność?, Gdańsk, 1991
  • Begg D., Fisher S., Dornbusch R., Mikroekonomia, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2003 s. 557
  • Sloman J., Podstawy ekonomii, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2001 s. 553

Autor: Marcelina Biesiaga, Diana Stachoń

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 74/100 (głosów: 168)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować