Ekonomia

Charakterystyka

Ekonomia (ang. Economics) - nauka społeczna o gospodarowaniu w warunkach ograniczoności zasobów, dziedzina wiedzy zajmująca się analizą procesów gospodarczych.

Geneza

Określenia ekonomia po raz pierwszy użył na przełomie V i VI wieku p.n.e. historyk i myśliciel – Ksenofont. Twierdził on, że ekonomia jest nauką o gospodarstwie, zarządzaniu majątkiem, domem. Później pojęcie to rozwinął Arystoteles, definiując ekonomię jako „naukę o prawach gospodarstwa domowego” (od greckich słów oikos- dom i nomos- prawo) . Począwszy od wieku XVII upowszechnił się termin „ekonomia polityczna”, gdzie przymiotnik polityczna, znaczył mniej więcej tyle samo, co społeczna. Ekonomia jako system naukowy narodziła się w XVIII wieku za sprawą A. Smitha i jego ucznia D. Ricardo.

Zakres zainteresowań ekonomii

Ekonomia zajmuje się badaniem oraz opisem zjawisk i kategorii gospodarczych. Bada gospodarcze aspekty działalności ludzkiej. Dokonuje ich teoretycznej analizy i szuka prawidłowości procesu gospodarowania. Opisuje oraz wyjaśnia przyczyny i naturę zjawisk, które zachodzą podczas procesów gospodarowania. Szuka metod gospodarowania ograniczonymi zasobami, analizuje alokację rzadkich zasobów, by w możliwie najpełniejszy sposób zaspokoić potrzeby. </div> Lista zagadnień, które są przedmiotem zainteresowania ekonomii jest bardzo obszerna i obejmuje min :

• Zagadnienia dotyczące gospodarstw domowych, takie jak wysokość dochodów, potrzeby ludzkie;
• Problemy związane z regulowaniem procesów gospodarczych;
• Kwestie odnoszące się do funkcjonowania przedsiębiorstwa na rynku, jego struktury, ponoszonych przychodów i kosztów;
• Zagadnienia funkcjonowania państwa i jego roli w życiu gospodarczym;
• Kwestie związane z szeroko rozumianymi problemami społecznymi, jak bezrobocie.

Metoda działań ekonomistów skupia się na czterech działaniach :

• Obserwacji procesów gospodarczych;
• Uogólnianiu (indukcji);
• Wnioskowaniu;
• Krytyce.

Podział ekonomii

Ekonomia dzieli się na dwa działy:

• Mikroekonomię – naukę badającą poszczególne elementy, które tworzą gospodarkę (takie jak przedsiębiorstwa, gospodarstwa domowe, gałęzie i sektory gospodarki, itd.). Mikroekonomia zajmuję się analizą sposobu działania, zachowań poszczególnych jednostek na rynku: producentów i konsumentów, sprzedawców i nabywców dóbr. Zajmuje się zagadnieniami równowagi rynkowej, kwestiami popytu i podaży i czynnikami wpływającymi na nie.
• Makroekonomię – naukę analizującą gospodarkę jako całość. Przedmiotem analizy są tu zagadnienia związane z kształtowaniem się produktu krajowego brutta, bezrobociem, inflacją, itd.

W niektórych opracowaniach wymienia się także mezoekonomię, jako dział zajmujący się analizą zjawisk, które są związane ze zmianami w gałęziowej, sektorowej i regionalnej strukturze produkcji i zatrudnienia .

Inny podział ekonomii obejmuje:

• Ekonomię pozytywną

Będącą całkowicie bezstronna i niezależną od przekonań analizą zjawisk gospodarczych, skonstruowaną przy pomocy naukowych metod.

• Ekonomię normatywną

Formułowaną na bazie osobistych przekonań badacza, oceniającą i kategoryzującą świat (próba odpowiedzi na pytanie: co jest dobre, a co złe, jak jest, a jak być powinno). Dostarcza ona zaleceń, które są rezultatem subiektywnych przemyśleń i sądów autora .

Funkcje ekonomii

Najważniejsze funkcje, jakie pełni ekonomia to:

• Funkcja poznawcza – dostarczająca wiedzy o gospodarce, zachodzących w niej zjawiskach i procesach, przyczynach i skutkach danych zjawisk.
• Funkcja aplikacyjna – polegająca na dostarczaniu podmiotom gospodarczym (przedsiębiorcom, konsumentom, państwu) wiedzy o tym, jak postępować w danej rzeczywistości gospodarczej. Funkcja ta pozwala zaaplikować wyniki badań to sfery realnej gospodarki.

Bibliografia

• Milewski R., Podstawy Ekonomii, wyd. PWN, Warszawa 2005, s. 17
• Marciniak R. red, Mikro- i makroekonomia. Podstawowe problemy, wyd. PWN, Warszawa 2002, s. 25, 31
• Księżyk M., Podstawowe zagadnienia ekonomi, wyd. Zakamycze, Kraków 2002, s. 31-32
• Czarny B., Rapacki R., Podstawy Ekonomii, PWE, Warszawa 2002, s. 22

Autor: Agnieszka Bąk