Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Diagram pokrewieństwa

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Diagram pokrewieństwa (ang. affinity diagram) nazywany jest inaczej wykresem podobieństw, wykresem współzależności lub diagramem powinowactwa. Ponadto znany jest również pod nazwą metody KJ (od nazwiska i imienia jego twórcy, czyli Jiro Kawakity) [[[Zarządzanie]] jakością... 2008, s. 134].

Diagram pokrewieństwa jest narzędziem wykorzystywanym do porządkowania rozproszonych danych i informacji powstałych przykładowo w wyniku burzy mózgów [A.Hamrol, W.Mantura 2002, s. 226]. Jest to narzędzie uniwersalne, które doskonale sprawdza się w analizie pomysłów, problemów, opcji czy rozwiązań, a ich sortowanie ma charakter intuicyjny. W pracy z diagramem pokrewieństwa wykorzystywana jest metoda pracy zespołowej. Istotą jest zatem wykorzystywanie intuicji członków zespołu, którymi są specjaliści z badanego zagadnienia.

Diagram ten może być stosowany do generowania i zbierania informacji opisowych takich jak idee, pomysły, opinie, czy koncepcje, a następnie porządkowania ich w grupy obejmujące pokrewne pomysły. Porządkowanie powinno polegać na tworzeniu nie więcej niż dziesięciu kategorii pojęć [A.Hamrol, W.Mantura 2002, s. 226]. Pomysły zebrane w trakcie tworzenia diagramu pokrewieństwa można opracowywać dalej, wykorzystując pozostałe narzędzia takie jak na przykład diagram Ishikawy, czy diagram zależności.


Diagram pokrewieństwa ma najczęściej zastosowanie:

  • w sytuacji występowania dużej ilości chaotycznych informacji lub pomysłów dotyczących złożonego problemu,
  • w przypadku niemożności przełamania dotychczasowych metod w celu rozwiązania problemu,
  • gdy konieczne jest wsparcie rozwiązań w celu ich wdrożenia [Zarządzanie jakością... 2008, s. 134].

Korzyści ze stosowania diagramu pokrewieństwa:

  • duży obszar zastosowań,
  • nieznaczne koszty analizy,
  • brak konieczności przeszkolenia pracowników,
  • wykorzystanie kreatywności pracowników,
  • możliwość wypowiedzenia się wszystkich uczestników,
  • akceptacja proponowanych rozwiązań, praca z diagramem pokrewieństwa przewiduje udział pracowników związanych z rozpatrywanym problemem,
  • wizualizacja, proponowane rozwiązania problemu są zapisywane na kartkach i widoczne dla wszystkich uczestników,
  • diagram sporządzony jest w wersji graficznej, może być zachowany i w razie potrzeby w każdej chwili można do niego wrócić [Zarządzanie jakością... 2008, s. 136-137].

Procedura tworzenia diagramu pokrewieństwa

Etapy tworzenia diagramu:

  1. Określenie w sposób ogólny problemu, który ma być badany.
  2. Wybór członków zespołu (osoby bezpośrednio związane z danym zagadnieniem lub obszarem, najlepiej 4-8 osób).
  3. Zbieranie informacji ustnych charakteryzujących dane zagadnienie.
  4. Zapisywanie możliwie najwięcej indywidualnych pomysłów, opinii lub uwag (zapisywanie informacji na kartkach rozdanych uczestnikom, pomysł powinien byś prostym i treściwym zdaniem, każdy zapisany na osobnej kartce).
  5. Odczytywanie przez uczestników zebranych pomysłów, opinii lub uwag i umieszczanie zapisanych kartek w sposób losowy na tablicy, bądź stole w taki sposób, aby były widoczne dla wszystkich (na tym etapie należy unikać komentarzy zarówno krytycznych, jak i pochwał oraz zachęcać do uzupełniania listy w trakcie prezentacji).
  6. Grupowanie i klasyfikowanie pomysłów spisanych na kartkach, które mają ze sobą związek (przypisanie haseł nadrzędnych poszczególnym grupom tematycznym, które stają się nazwami grup (kategorii); w przypadku braku możliwości zaklasyfikowania jakiegokolwiek pomysłu do utworzonych kategorii, należy go wykluczyć; dopuszczalne jest umieszczanie jednego pomysłu w kilku kategoriach, poprzez wykonanie kopii kartki)
  7. Rysowanie diagramu i przeprowadzenie prezentacji (na tym etapie może zostać dokonana korekta diagramu).
  8. Prezentacja i omówienie końcowego diagramu.


Ogólny schemat diagramu pokrewieństwa

Na poniższym rysunku (Rys. 1) przedstawiono wygląd diagramu przed grupowaniem i po grupowaniu pomysłów w kategorie. Na górze tablicy lub kartki, w centralnym miejscu należy wpisać problem, który chcemy rozwiązać. Przed grupowaniem kartki z zapisanymi pomysłami rozłożone są w sposób przypadkowy, natomiast po grupowaniu pomysłów w kategorie kartki wykazują uporządkowanie [Zarządzanie jakością... 2008, s. 136].

Diagram Pokrewienstwa 1.jpg

Rys. 1. Diagram pokrewieństwa przed i po grupowaniu

Źródło: Zarządzanie jakością... 2008, s. 136

Przykład praktycznego zastosowania diagramu pokrewieństwa

PRZYKŁAD: Wykorzystanie diagramu pokrewieństwa do rozwiązania problemu "jak utrzymać przewagę konkurencyjną na rynku".

Diagram Pokrewienstwa 2.jpg

Rys. 2. Zgłoszone i nie pogrupowane pomysły

Źródło: Zarządzanie jakością... 2008, s. 137


Diagram Pokrewienstwa 3.jpg

Rys. 3. Zgłoszone i pogrupowane pomysły

Źródło: Zarządzanie jakością... 2008, s. 138


Diagram pokrewieństwa nie wskazuje konkretnego rozwiązania, a jedynie obszary działań, na których należy się skupić, aby rozwiązać dany problem organizacji, natomiast uzyskane wyniki powinny stać się podstawą pracy z następnymi narzędziami.


Bibliografia

  • A.Hamrol, W. Mantura, Zarządzanie jakością. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002
  • Zarządzanie jakością, pod red. W. Ładońskiego i K. Szołtysek, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, Wrocław 2008

Autor: Anna Matys

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 81/100 (głosów: 9)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować